Farklı Zeminlerde Pliometrik Antrenmanın 10-14 Yaş Kadın Voleybolcuların Sıçrama ve Sürat Performansına Etkisi

Abstract

Bu çalışma, voleybol sahalarındaki farklı zemin kaplamalarının pliometrik antrenman yöntemiyle 10-14 yaş kadın voleybolcuların sıçrama ve sürat performansı üzerine etkilerini ve farklılıklarını araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, voleybol sahalarında yaygın olarak kullanılan ahşap ve kauçuk zeminlerin pliometrik antrenman programlarıyla birlikte sporcuların performans değişimlerine nasıl katkı sağladığını ortaya koymaktır. Çalışmada deneysel model kullanılmış ve araştırmaya en az altı aydır aktif olarak voleybol oynayan, Trabzon'un Düzköy ilçesinde Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı bir kursa katılan 30 gönüllü sporcu dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele şekilde deney 1 (n=15) ve deney 2 (n=15) grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Her iki gruba da 8 hafta süresince standart voleybol antrenman programı uygulanırken, sadece deney 2 grubuna ek olarak pliometrik antrenmanlar verilmiştir. Uygulamalar sırasında ahşap ve kauçuk zeminlerde yapılan antrenmanların performans üzerindeki etkileri; sıçrama testi, legstifnes, speed court testi ve sprint testi kullanılarak ölçülmüştür. Analizler sonucunda, Sprint testleri incelendiğinde, özellikle 5 metre mesafede anlamlı bir gelişim gözlenmiştir (p = 0.017). Bu bulgu, pliometrik antrenmanın kısa mesafe hızlanma üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Sıçrama performansı açısından hem Counter Movement Jump (CMJ) hem de Squat Jump (SJ) testlerinde anlamlı gelişmeler elde edilmiştir (CMJ: p = 0.002, SJ: p= 0.007). Antrenmanın zemin tipiyle etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu durum, zemin farkı gözetmeksizin pliometrik antrenmanın etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çeviklik testi sonuçları da anlamlı düzeyde gelişim göstermiştir (p = 0.009). Her iki zemin tipinde de çeviklik süresi azalmış, performans artışı sağlanmıştır. Çalışmanın sınırlılıkları arasında, örneklem grubunun küçük (n = 30) ve yaş ile cinsiyet açısından homojen olması sayılabilir. Bu durum, elde edilen sonuçların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Ancak bu yaş grubundaki sporcularla yapılan çalışmaların sınırlı olması dikkate alındığında, elde edilen bulgular literatüre katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak, pliometrik antrenmanların gelişim çağındaki kadın voleybolcuların sprint, sıçrama ve çeviklik performanslarını artırmada etkili olduğu görülmüştür. Zemin türleri bu gelişim üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık yaratmasa da, kauçuk zeminde sprint performansında, ahşap zeminde ise sıçrama performansında daha yüksek gelişim gözlemlenmiştir. Bu durum, antrenman ortamlarının planlanmasında zemin tercihlerinin pratik fayda sağlayabileceğini düşündürmektedir. Gelecek çalışmalarda farklı yaş gruplarını ve cinsiyetleri içeren daha geniş örneklemlerle uzun vadeli etkilerin incelenmesi önerilmektedir.This study aims to investigate the effects and differences of various court surface types on the jumping and sprint performance of 10–14-year-old female volleyball players through a plyometric training method. The primary objective of the research is to reveal how wooden and rubber court surfaces, which are commonly used in volleyball, contribute to changes in athletes' performance when combined with plyometric training programs. An experimental design was employed, and the study included 30 volunteer athletes who had been actively playing volleyball for at least six months and were attending a course affiliated with the Ministry of Youth and Sports in Düzköy, Trabzon. Participants were randomly divided into two groups: experimental group 1 (n = 15) and experimental group 2 (n = 15). While both groups followed a standard volleyball training program for eight weeks, only experimental group 2 received additional plyometric training. The effects of training on wooden and rubber surfaces were measured using the vertical jump test, leg stiffness test, speed court test, and sprint test. The analysis results showed a significant improvement in sprint performance, particularly over the 5-meter distance (p = 0.017), indicating that plyometric training is effective for short-distance acceleration. Significant improvements were also observed in both Counter Movement Jump (CMJ) and Squat Jump (SJ) performances (CMJ: p = 0.002, SJ: p = 0.007). The interaction between training and surface type was not statistically significant, indicating that plyometric training was effective regardless of the surface type. Agility test results also showed significant improvement (p = 0.009), with reduced agility times and increased performance on both surfaces. The limitations of the study include the small sample size (n = 30) and the homogeneity of the participants in terms of age and gender, which may restrict the generalizability of the findings. However, considering the limited number of studies conducted with athletes in this age group, the results contribute to the existing literature. In conclusion, plyometric training was found to be effective in improving sprint, jumping, and agility performance in developing female volleyball players. Although the surface type did not create statistically significant differences, greater sprint performance improvements were observed on rubber surfaces, while higher jump performance gains were noted on wooden surfaces. This suggests that surface preferences may provide practical benefits in planning training environments. Future studies are recommended to examine long-term effects with larger samples, including different age groups and both genders.