İbn Acîbe'nin Bahru'l-Medîd Tefsirinde Kur'an Mesellerinin Zâhirî ve İşârî Yorumu

Abstract

Kur'an, Allah'ın insanlığa gönderdiği son vahiydir. Lafız ve mâna bakımından ilâhîlik vasfına sahiptir. İlk muhatapların dili Arapça ile gönderilmiştir. Aynı zamanda belâgat açısından Arap dilinin şaheseridir. Bu özelliklere sahip olan Kur'an'ın, doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için her türlü çaba gösterilmelidir. Kur'an'ın ifade üsluplarından biri de temsilî veya meseller yoluyla anlatımdır. Bu anlatım, soyut konuları somut örnekler ve benzetmelerle zihinlere yaklaştırmakta ve daha kolay anlaşılmasına zemin hazırlamaktadır. Bir beyan türü olan mesellere Kur'an'da çokça yer verilmiştir. Bu anlatım üslûbu, Kur'an'ın doğru anlaşılmasında son derece önem kazanmıştır. Bu çalışmada Ahmed İbn Acîbe'nin hem zâhirî hem de işârî tefsirin şartlarına uyarak ortaya çıkardığı Bahru'l-medîd tefsirinde Kur'an'daki mesellere yaklaşımı tahlil edilmiştir. Birinci bölümde Bahru'l-medîd tefsirinin müellifi Ahmed İbn Acîbe'nin hayatı, hocaları ve tefsiriyle ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise mesel kavramı ile ilgili açıklama yapıldıktan sonra Kur'an mesellerinin Bahru'l-medîd tefsirinde işârî açıdan nasıl yorumlandığı tetkik edilmiştir. Bu bağlamda öncelikle meseller konuları bakımından gruplandırılmış, ardından her âyetin zâhirî ve işârî anlamları zikredilmiştir. Neticede değerlendirme başlığı altında konuyla ilgili mesellerin işârî tefsir açısından ele alınış şekilleri değerlendirilmiştir.The Qur'an is the last revelation sent by Allah to humanity. It has the characteristics of divinity in terms of wording and meaning. The language of the first addressees was sent in Arabic. It is also a masterpiece of the Arabic language in terms of rhetoric. Every effort should be made to properly understand the Qur'an, which has these characteristics. One of the Qur'an's expression styles is representation or narration through parables. This narrative brings abstract subjects closer to minds with concrete examples and analogies and lays the groundwork for easier understanding. Parables, which are a type of statement, are given a lot of place in the Qur'an. This style of expression has become extremely important for the correct understanding of the Qur'an. In this study, Ahmed Ibn Acîbe's approach to the parables in the Qur'an in Bahru'l-Madid tafsir, which he created by complying with the conditions of both literal and symbolic tafsir, was analyzed. In the first chapter, information about the life, teachers and commentary of Ahmed Ibn Acîbe, the author of Bahru'l-Madid commentary, is given. In the second part, after explaining the concept of parable, it has been examined how the Qur'anic parables are interpreted in Bahru'l-Madid's interpretation. In this context, firstly, the parables were grouped in terms of their subjects, then the apparent and symbolic meanings of each verse were mentioned. As a result, under the heading of evaluation, the ways in which the parables related to the subject are handled in terms of symbolic tafsir have been evaluated.