İşyeri Sendika Temsilcisinin Güvencesi

Abstract

Türk sendikalar hukukunda işyeri sendika temsilcileri, sosyal diyaloğun temel aktörleri olarak önemli bir role sahiptir. İşyeri sendika temsilcileri, 6356 sayılı Kanun’un 24. maddesi uyarınca, iş sözleşmelerinin feshi ile iş ve işyeri değişikliklerine karşı özel bir güvence altındadır. Söz konusu koruma temsilcilik süresiyle sınırlı olup, işverenin fesih için haklı nedene dayanarak sözleşmeyi feshedebileceği ve işverenin fesih hakkını kullanabilmesi için bu kararını yazılı olarak bildirmesi ve buna gerekçe oluşturan sebebi açık ve somut bir şekilde bildirmesi şarttır. Ancak, işyeri sendika temsilcisinin güvencesinin temsilcilik süresiyle sınırlandırılması ve fesih dışı işveren tasarruflarına ilişkin belirsizlikler, mevzuatın eleştiriye açık yönlerini oluşturmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de sendikal hakların etkin kullanımının, yalnızca normatif güvencelerle değil, işyeri sendika temsilcilerinin fiilen korunmasıyla mümkün olduğu varsayımından hareketle, temsilcilik güvencesinin mevcut yasal sınırlarını ve uygulamadaki aksaklıklarını öğreti ve mahkeme kararları ışığında analiz etmekte; böylece etkin bir sendikal temsilin önündeki hukuki engelleri ortaya koymayı ve gerekli hukuki çerçeveyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır.Within Turkish labor union law, workplace union representatives play a significant role as key actors in the social dialogue. As per the mandate in art.24 of Law No. 6356 (the Trade Unions and Collective Labour Agreement Law), workplace union representatives are granted special protection against the termination of their employment contracts, as well as changes to their job and workplace. This protection is limited to the duration of their term in office. Furthermore, the employer may only terminate the contract for a valid reason, and the termination must be made in writing with its cause stated clearly and precisely. However, the limitation of the workplace union representative’s protection to their term of office and the uncertainties regarding employer’s prerogatives other than termination constitute aspects of the legislation that are open to criticism. This study proceeds from the premise that the effective exercise of trade union rights in Turkey depends not only on normative guarantees but also on workplace union representatives’ de facto protection. The current legal boundaries and practical shortcomings of the representative protection framework are analyzed by considering scholarly doctrine and court rulings. Consequently, this study aims to identify the legal obstacles to effective union representation and evaluate the necessary legal framework.