Bütünşehir Modelinin Trabzon’daki Büyükşehir İlçe Belediye Başkanlığı Seçimlerine Yansımaları: 2014, 2019 ve 2024 Seçimlerine İlişkin Bir Analiz

Abstract

The “unicity” model introduced by Law No. 6360 in metropolitan cities represents a key reform initiative in the Turkish local government system. This law, which paves the way for a comprehensive administrative and financial transformation in terms of authority sharing and resource allocation, has also altered the service boundaries of local governments by incorpo-rating town municipalities and villages whose legal entities were dissolved into metropolitan and metropolitan sub-province municipalities. This situation, which mediates changes in electoral districts and voter structures, has the potential to affect local election results. Based on this premise, the aim of this study is to determine whether the unicity model has influenced election results, using the example of metropolitan sub-provinces in Trabzon. In this context, the first step was to identify the electoral districts before the unicity model, based on the boundaries of metropolitan sub-province municipalities before the enactment of Law No. 6360. Subsequently, the votes obtained in these boundaries during the last three local elections were accessed through the institutional website of the Supreme Election Council. Finally, the data obtained from the old electoral districts were compared with the current results, and evaluations were made on the impact of the unicity model on metropolitan sub-province election results.6360 sayılı Kanun’un büyükşehirlerde ortaya çıkardığı bütünşehir modeli, Türk yerel yönetim sistematiği açısından kilit bir reform hamlesidir. Yetki paylaşımı ve kaynak dağılımı gibi konularda idari ve mali açıdan kapsamlı bir dönüşüme zemin hazırlayan bu kanun, aynı zamanda tüzel kişiliği sonlandırılan belde belediyeleri ve köylerin büyükşehir ve büyükşehir ilçe beledi-yelerinin sınırlarına dâhil edilmesiyle yerel yönetimlerin hizmet sınırlarında da değişikliğe yol açmıştır. Nitekim seçim çevreleri ve seçmen yapılarının değişmesine aracılık eden bu durum, yerel seçim sonuçlarını da etkileme potansiyeli taşımaktadır. Buradan hareketle çalışmanın amacı, bütünşehir modelinin seçim sonuçlarını etkileyip etkilemediğini Trabzon büyükşehir ilçeleri örneğinde ortaya koymaktır. Bu çerçevede ilk olarak büyükşehir ilçe belediyelerinin 6360 sayılı Kanun’dan önceki sınırları baz alınarak bütünşehir modeli öncesindeki seçim çevreleri tespit edilmiştir. Ardından Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) kurumsal internet sayfası üzerinden son üç yerel seçimde bu sınırlarda alınan oylara ulaşılmıştır. Son olarak eski seçim çevrelerinden elde edilen veriler ile mevcut sonuçlar karşılaştırılmış ve bütünşehir modelinin büyükşehir ilçe belediye başkanlığı seçim sonuçlarına etkisi üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur.