Spor Bilimleri Alanında Öğrenim Gören Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Özellikleri, Akademik Öz-Yeterlikleri ve Liderlik Yönelimleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören sporcu üniversite öğrencilerin kişilik özellikleri, akademik öz-yeterlik düzeyleri ve liderlik yönelimleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma nicel ve ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, Türkiye’de farklı üniversitelerin Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören toplam 237 sporcu öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında On Maddeli Kişilik Ölçeği, Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği ve Akademik Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, kişilik özellikleri ile liderlik yönelimleri arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Akademik öz-yeterlik değişkeninin ise kişilik özelliklerine kıyasla liderlik yönelimleriyle daha belirgin ilişkiler sergilediği belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, politik ve karizmatik liderlik yönelimleri akademik öz-yeterliğin anlamlı yordayıcıları olarak öne çıkarken, insan kaynaklı ve yapısal liderlik yönelimlerinin akademik öz-yeterlik üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, sporcu öğrencilerin kişilik özellikleri, akademik öz-yeterlik düzeyleri ve liderlik yönelimleri arasında anlamlı ancak sınırlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, spor bilimleri alanında sporcu öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimlerini etkileyen bireysel özelliklerin birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekmektedir.The aim of this study was to examine the relationships among personality traits, academic self-efficacy levels, and leadership orientations of student-athletes studying in faculties of sport sciences. The study was designed using a quantitative correlational research model. The sample consisted of 237 student-athletes enrolled in faculties of sport sciences at different universities in Türkiye. Data were collected using the Ten-Item Personality Inventory, the Multidimensional Leadership Orientations Scale, and the Academic Self-Efficacy Scale. Descriptive statistics, Pearson product–moment correlation analysis, and multiple linear regression analysis were employed to analyze the data. The findings indicated that personality traits were associated with leadership orientations at low to moderate levels. Academic self-efficacy showed more pronounced relationships with leadership orientations compared to personality traits. The results of the regression analysis revealed that political and charismatic leadership orientations were significant predictors of academic self-efficacy, whereas human resource–oriented and structural leadership orientations did not significantly predict academic self-efficacy. Overall, the findings suggest that there are meaningful but limited relationships among personality traits, academic self-efficacy, and leadership orientations in student-athletes. The study highlights the importance of examining individual characteristics collectively in order to better understand the academic and social development of student-athletes in sport sciences education.