Kutup Farkındalık Ölçeği’nin (KFÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Dünyanın iki uç bölgesini oluşturan kutuplar, büyük çoğunluğu buzla kaplı olup iklim değişikliğinden etkilenmesi beklenen önemli alanlardan-dır. Kutuplardaki buzulların erimesi yalnızca bu bölgeleri değil, tüm dünyayı yakından ilgilendiren küresel bir sorundur. Bu bölgeler hakkında yeterli farkındalığın oluşturulması gelecekte karşılaşılacak sorunlara karşı önlem almada önemli görülmektedir. Bu bağlamda bireylerin farkındalıklarının belirlenmesinde ölçek geliştirme çalışmalarının geniş kitlelerin düzeylerinin belirlenmesinde önemli bir yere sahip olduğu da bilinmektedir. Mevcut çalışmada liselerde öğrenim gören öğrencilerin kutuplar ve kutuplar hakkındaki farkındalık düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımlarından tarama yöntemine göre desenlenen çalışmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alan bir ilin merkezi ilçelerinden birinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrencilerin seçiminde maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmış olup, birinci merhale için 300, ikinci merhale için 307 olmak üzere toplam 607 öğrenci ile çalışılmıştır. Analiz sürecinde madde analizi, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış ve devamında güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonucu altı alt boyuttan oluşan toplam 17 maddeli kabul edilebilir bir uyuma sahip bir ölçek elde edilmiştir. Bu bulgulara göre, Kutup Farkındalık Ölçeği (KFÖ)’nin öğrencilerin kutuplara ilişkin farkındalıklarını ölçmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ifade edilebilir.The poles, which are the two extreme regions of the world, are vast majority covered with ice and are among the important areas that are expected to be affected by climate change. The melting of polar glaciers is a global problem that closely concerns not only these regions but the whole world. Creating sufficient awareness about these regions is important in taking precautions against the problems to be encountered in the future. In determining the awareness of individuals, scale development studies have an important place in determining the levels of large audiences. In this study, it is aimed to develop a measurement tool to determine the awareness levels of high school students about poles and polar studies. The sample of the study, which was designed according to the survey method, which is one of the quantitative research approaches, consists of high school students studying in one of the central districts of a province located in the northeast of Turkey in the 2021-2022 aca-demic year. Maximum variation sampling method was used in the se-lection of students. We worked with a total of 607 students, 300 students for the first stage and 307 students for the second stage. In the analysis process, item analysis, exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis were applied and then the reliability coefficients were calculated. As a result of the analysis, a total of 17 items consisting of six sub-dimensions with an acceptable fit was obtained. According to these findings, it can be stated that the Polar Awareness Scale (PAS) is a valid and reliable measurement tool that can be used to measure students’ awareness of polars.