Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Liderlik Yönelimleri ve Çatışma Yönetimi Stilleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Spor, yalnızca fiziksel gelişimi desteklemekle kalmayıp aynı zamanda bireylerin liderlik, iletişim ve problem çözme gibi sosyal ve yönetsel becerilerini geliştirmelerine katkı sağlayan çok yönlü bir faaliyet alanı olarak ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda, spor bilimleri eğitimi alan öğrencilerin liderlik yönelimleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişki, mesleki yeterlilikleri açısından önemli bir yere sahiptir. Bu kapsamda yürütülen bu araştırmanın amacı, Trabzon Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin liderlik yönelimleri ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkinin belirli demografik değişkenler bakımından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Öğrencilerin sahip olduğu liderlik özellikleri ile tercih ettikleri çatışma çözüm yaklaşımlarının birlikte değerlendirilmesi hem akademik başarılarına hem de gelecekte üstlenecekleri mesleki rollere katkı sağlayabilecek bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır. Bu çalışma, ilişkisel tarama modeli esas alınarak yapılandırılmıştır ve 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Trabzon Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören 298 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grubunun 184'ünü erkek, 114'ünü ise kadın öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aşamasında, 'Kişisel Bilgi Formu', 'Çatışma Yönetimi Stilleri Ölçeği (ÇYSÖ)' ve 'Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ)' kullanılmıştır. Toplanan veriler, SPSS 27.0 paket programı aracılığıyla çözümlenmiş; analizlerde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon katsayısı ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, öğrencilerin liderlik yönelimleri ile çatışma yönetimi stilleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle dönüşümcü, insan odaklı ve demokratik liderlik eğilimi gösteren bireylerin, çatışma çözümünde iş birliği, uzlaşma ve uyum gibi yapıcı stratejilere daha fazla başvurdukları belirlenmiştir. Buna karşın, otoriter ya da ilgisiz liderlik eğilimlerine sahip öğrencilerin, çoğunlukla kaçınma veya yarışmacı çatışma stillerini tercih ettikleri gözlenmiştir. Demografik değişkenler bağlamında ise, akademik başarı düzeyi, aile gelir durumu ve sporla ilgilenme süresi gibi bazı faktörlerin belirli alt boyutlarda anlamlı farklılık yarattığı saptanmıştır. Ancak cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyi gibi değişkenler bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde, spor bilimleri öğrencilerinin liderlik yönelimleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasında anlamlı ve güçlü bir bağ olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, üniversite düzeyindeki eğitim süreçlerinin yalnızca kuramsal içerikle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda öğrencilerin sosyal ve kişilerarası becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamalı liderlik ve iletişim programlarıyla desteklenmesi önerilmektedir. Bu tür destekleyici yaklaşımların, öğrencilerin gelecekte karşılaşabilecekleri kurumsal çatışmaları daha etkili yönetebilmeleri ve liderlik rollerini sağlıklı şekilde üstlenebilmeleri açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Sport stands out as a multidimensional activity field that enables individuals to develop not only their physical abilities but also their social and managerial skills such as leadership, communication, and problem-solving. In this context, the relationship between leadership tendencies and conflict management strategies of students studying in the field of sport sciences has a critical importance for their rofessional success. Accordingly, the aim of this study is to examine the relationship between the leadership orientations and conflict management styles of students at the Faculty of Sport Sciences, Trabzon University, and to determine whether this relationship differs significantly according to some demographic variables. Evaluating students' leadership characteristics together with their adopted conflict resolution strategies is considered as an approach that can contribute both to their academic success and the rofessional roles they will undertake in the future. This study was designed based on the relational survey model and was conducted with a total of 298 students enrolled in the Faculty of Sports Sciences at Trabzon University during the spring semester of the 2023–2024 academic year. The participant group consisted of 184 male and 114 female students. During the data collection process, three instruments were utilized: the Personal Information Form, the Conflict Management Styles Scale (CMSS), and the Multifactor Leadership Orientations Scale (MLOS). The data collected were analyzed using the SPSS 27.0 statistical software package. The statistical methods employed included the independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation coefficient, and regression analysis. The results of the analysis revealed statistically significant and positive correlations between students' leadership orientations and their conflict management styles. Specifically, students exhibiting transformational, people-oriented, and democratic leadership tendencies were found to prefer constructive strategies such as collaboration, compromise, and accommodation in conflict resolution. In contrast, students with authoritarian or indifferent leadership orientations were observed to favor avoidance or competitive conflict management styles. Regarding demographic variables, certain factors such as academic achievement level, family income, and years of participation in sports were found to produce significant differences in specific sub-dimensions. However, no statistically significant differences were identified in relation to gender, age, or class level. In conclusion, the findings suggest a strong and meaningful relationship between the leadership orientations and conflict management strategies of students studying sports sciences. Based on these results, it is recommended that university-level education programs should not be limited to theoretical knowledge alone, but should also be enriched with practical leadership and communication training aimed at enhancing students' social and interpersonal competencies. It is believed that such structured support would contribute to students' ability to more effectively manage organizational conflicts and to assume leadership roles in a healthier and more competent manner in their future professional lives.