Okul Öncesi Çocuklarının Duygu Düzenleme Becerilerinin Mizaçları, Ebeveynlerinin Duygusal Zekâları ve Psikolojik İyi Oluşlarıyla İlişkisi

Abstract

Çocukların sosyal yetkinliklerinde, akademik başarılarında ve yaşamlarının ilerleyen dönemlerindeki ilişkilerinde önemli rol oynayan duygu düzenleme becerisinin temeli yaşamın ilk yıllarında atılmaktadır. Bu denli önemli olan bu becerinin gelişiminde çocukların kişisel özellikleri ve ebeveynlerin model alınması oldukça etkilidir. Bu araştırmada ebeveyn duygusal zekâsı ile psikolojik iyi oluşunun ve çocukların mizaç özelliklerinin 3-6 yaş aralığındaki okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden korelasyon araştırma modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi Türkiye genelinde 3-6 yaş aralığında çocuğa sahip olan 345 ebeveynden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme, Psikolojik İyi Oluş, Çocuklar İçin Kısa Mizaç ve Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Ölçekleri'nin ebeveynlere online olarak uygulanmasıyla elde edilmiştir. Veriler SPSS 23.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ebeveyn psikolojik iyi oluşu ve çocuğun tepkisellik mizacının duygu düzenleme becerisinin her iki boyutu için anlamlı yordayıcıları olduğu görülürken; ebeveyn duygusal zekâsı ve çocuğun sıcakkanlılık- utangaçlık mizaç özelliğinin duygu düzenleme alt boyutunun, ebeveyn yaşı ve çocuğun sebatkarlık mizaç özelliğinin ise değişkenlik- olumsuzluk alt boyutunun anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Okul öncesi dönem çocuklarının duygu düzenleme becerilerinde kardeş sayısı, doğum sırası, ailenin gelir düzeyi ve çocukla yapılan etkinliklere ayrılan süreye göre anlamlı fark bulunmazken; çocukların cinsiyeti, ebeveyn eğitim düzeyine ve çocukla yapılan etkinlik türlerine göre anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir.The foundation of emotion regulation skills, which plays an important role in children's social competencies, academic success, and relationships in the future, is laid in the first years of life. The personal characteristics of children and the modeling of parents are very effective in the development of this skill, which is so important. In this study, the effects of parental emotional intelligence and psychological well-being and children's temperament on the emotion regulation skills of preschool children aged 3-6 were investigated. In this study, correlation research model from quantitative research methods was used.The sample of the study consists of 345 parents who have children between the ages of 3-6 throughout Turkey. The data of the study were obtained by applying the Demographic Information Form, Emotion Regulation, Psychological Well-Being, Short Temperament for Children and Schutte Emotional Intelligence Scales to the parents online. The data were analyzed using the SPSS 23.0 package program. As a result of the analyzes made, it was seen that the psychological well-being of the parents and the child's reactivity temperament were significant predictors for both dimensions of emotion regulation skills; It was found that parent emotional intelligence and child's warmth-shyness temperament were significant predictors of emotion regulation sub-dimension, while parental age and child's perseverance temperament were significant predictors of lability-negativity sub-dimension. While there was no significant difference in the emotion regulation skills of preschool children according to the number of siblings, birth order, income level of the family and the time allocated to the activities with the child; It was determined that there was a significant difference according to the gender of the children, the education level of the parents and the types of activities performed with the child.