Debbağzâde Mustafa Sıdkî Es-Sivâsî'nin Risâle Fî Beyâni'd-Duhân Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili

Abstract

16. yüzyılın sonlarından itibaren kullanımı İslam dünyasında yaygınlaşmaya başlayan tütün ve mamullerinin hükmü, konuyla ile ilgili sarih nasslar bulunmaması nedeniyle fukaha nezdinde tartışma konusu olmuştur. Osmanlı âlimleri arasında da şer'î hükmü tartışılan tütünün mübâh olduğunu söyleyenlerin yanı sıra haram ve mekruh olduğu kanaatini taşıyanlar da mevcuttur. 19. yüzyıl Osmanlı müderrislerinden olan Debbâğzâde Mustafa Sıdkî b. İbrahim es-Sivasî de tütün hakkındaki tartışmalara, yazdığı Risâle fî Beyâni'd-Duhân adlı risalesiyle katkıda bulunmuştur. Debbâğzâde, eserinde konuyla ilgili tarafların görüşlerini ve delillerini ele alıp değerlendirmiş, kendi görüşlerini delilleriyle beraber ortaya koymaya çalışmıştır. Mustafa Sıdkî, yaptığı değerlendirmelerden sonra tütün ürünlerinin tüketiminin, kullanımının ve satışının fıkhî açıdan mübâh ve câiz sayılamayacağını söylemiştir. Bu çalışmada, Mustafa Sıdkî b. İbrahim'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. Onun tütün hakkındaki risâlesi incelendi ve muhtevası değerlendirildi. Ayrıca risâlenin tahkikli metnine yer verildi. Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Tütün, Risâle fî Beyâni'd-Duhân, Debbağzâde, Mustafa Sıdkî b. İbrahim es-Sivâsî.The ruling on the use of tobacco and its products which became widespread in the Islamic world since the end of the 16th century has been the subject of discussion among the Scholars due to lack clarity on the subject. Among the Ottoman scholars, some believe tobacco is permissible and others believe it is haram and makruh. In Debbāğzāde Mustafa Sıdkī b. İbrahim al-Sivāsī also contributed to the discussions about tobacco with in work titled Risāle fî Beyāni'd-Duhān. Debbāğzāde, in the work, he verified and analyzed the opinions and evidences of the the different views on the subject; and tried to present his own views with the evidences. Mustafa Sıdkī, after his evaluations, said that the consumption, use, and sale of tobacco products cannot be considered permissible in terms of fiqh. In this study, Information about the life and works of Mustafa Sıdkī b. İbrahim was explained. His work on tobacco was examined and its content evaluated. In addition, the verified text of the work was included. Keywords: Fiqh, Tobacco, Risāle fî Beyāni'd-Duhān, Debbāgzāde Mustafa Sıdkī b. Ibrahim al-Sivāsī.