Türkiye’de Turizm ve Karbondioksit Salımı Arasındaki İlişki: Rals-Engle ve Granger Eşbütünleşme Yaklaşımı

Abstract

Turizm sektöründeki son gelişmeler ve ev sahibi ülkeye gelen turist sayısının artması, yalnızca ev sahibiülke ekonomisine katkıda bulunmakla kalmamakta, aynı zamanda çevre kirliliğine de neden olmaktadır. Evsahibi ülkeye gelen turistlerin çevre kirliliği üzerindeki etkisi, son yıllarda araştırmacılar tarafından incelenmeye başlanmıştır. Bu nedenle, bu çalışmada turist sayısı ve CO2 salımı arasındaki ilişkilerin belirlenmesiamaçlanmıştır. Kalıntılarla Genişletilmiş EKK-Engle ve Granger eşbütünleşme testi, 1980-2014 dönemi içinyıllık veriler kullanılarak uygulanmıştır. Eş-bütünleşme testinin sonuçları, turist sayısı ve CO2 salımı arasındaeş-bütünleşme ilişkisinin olduğunu göstermiştir. Öte yandan, hata düzeltme modeline dayanan nedenselliktesti sonuçlarına göre, turist sayısı ve CO2 salımı arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Buampirik bulguların önemi, turist sayısının CO2 salım miktarını artırması ve Türkiye’de çevre kirliliğine nedenolmasıdır. Sonuçta çalışma, daha temiz bir çevrenin sürdürülebilir turizm uygulamalarını desteklediğini önesürmektedir.The recent developments in the tourism sector and the increasing number of tourists arriving to the host country not only contribute to host country’s economy but also cause the environmental pollution. The impact on environmental pollution of tourists arriving to the host country has been started to be investigate by the researchers in the recent decades. Hence it has been aimed to determine on the relations between number of tourists and the CO2 emission in this study. The Residual Augmented OLS-Engle and Granger Cointegration test has been employed by using annual data for the period 1980-2014. The results of the cointegration test have indicated that there is cointegration relationship between number of tourists and CO2 emission. On the other hand, a bidirectional causality relationship has detected between number of tourists and CO2 emission according to the results of causality test based on the error correction model. The significance of these empirical findings has been that number of tourists increases the amount of CO2 emission and causes environmental pollution in Turkey. Overall the paper suggests that a cleaner environment supports sustainable tourism practices.