Kimya Öğretmen Adaylarının Pedagojik Alan Bilgilerinin Geliştirilmesi ve Sürecin Değerlendirilmesi

Abstract

Öğretmenlik mesleğini diğer mesleklerden ayıran en önemli özelliği; toplumdaki bireylerin yetişmesinde rol oynamasıdır. Bu nedenle geleceğe ışık tutacak gençler yetiştirebilmeleri için öğretmen adaylarının etkili bir eğitim-öğretim süreci gerçekleştirmeye özen göstermesi gerekmektedir. Öğretmenlerin ve/veya öğretmen adaylarının mesleki gelişimlerinde Pedagojik Alan Bilgisi (PAB), pedagoji bilgi ve içerik bilgisinin bütünleştirilerek kullanılması anlamına gelmektedir ve alan eğitiminin en önemli parçalarından biridir. Bu nedenle öğretmenlerin ve/veya öğretmen adaylarının PAB düzeylerinin geliştirilmesi, kimya öğretiminin niteliğinin de geliştirilmesi anlamına gelmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmanın amacı mikro-öğretim merkezinde ve içerik gösterimi planı çerçevesinde tasarlanan 'Pedagojik Alan Bilgisinin Akran ve Uzman Etkileşimli Mikro-Öğretim ile Geliştirilmesi (PABEM)' modelinin kimya öğretimi II dersi kapsamında kimya öğretmen adaylarının PAB'larını geliştirme sürecini değerlendirmektir. Araştırmanın amacına uygun olarak özel durum çalışmasından faydalanılmıştır. Öğretmen adaylarının PAB'larını geliştirmek ve mevcut durumlarını ortaya koymak için öğretmenlerin ve/veya öğretmen adaylarının derslerini planlarken kullanabilecekleri kapsamlı bir öğretim planı sunan içerik gösteriminden (Content Representation [CoRe]) yararlanılmıştır. Kimya öğretmen adaylarına araştırmacı tarafından sürekli rehberlik sağlanmış ve her bir öğretmen adayı bir pilot mikro-öğretim bir de mikro-öğretim olmak üzere toplam iki uygulama gerçekleştirmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim–öğretim yılının bahar döneminde Kimya Öğretimi II dersini alan toplam 8 3. sınıf kimya öğretmen adayı oluşmuştur. Çalışma sürecinde öncelikle öğretmen adaylarına içerik gösterimi, pedagojik alan bilgisi ve değerlendirme yöntemleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Öğretmen adaylarından hazırladıkları içerik gösterimleri, mikro-öğretim ders gözlem formları, yansıtıcı form ve yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığı ile veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizlerinde ise betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. PABEM uygulaması sonucunda kimya öğretmen adaylarının zamanla hem biçimlendirici hem de özetleyici değerlendirme üzerine yoğunlaşmayı öğrendikleri, kavram yanılgıları, öğrenme zorlukları ve seçilen stratejiye uygun olarak derslerini detaylı bir biçimde yapılandırmanın önemi ile ilgili farkındalıklarının geliştiğini tespit edilmiştir. Ancak yeni denemeler yerine en çok bildikleri 5E ders modelini sürekli kullandıkları ve öğretim programını kullanma konusunda eksiklikleri olduğu sonucuna varılmıştır. İçerik gösteriminin işe koşulduğu ve adaylara hem hazırlık hem de uygulama sürecinde sürekli rehberlik sağlandığı mikro-öğretim uygulamalarını içeren PABEM modelinin öğretmen adaylarının eğitiminde uygulamalı olarak kullanılması önerilmektedir.The most important characteristic that distinguishes the teaching profession from other professions is shaping the society by educating individuals. For this reason, in order to educate young people who will shed light on the future, pre-service teachers should pay attention to carry out an effective pre-service education. In the professional development of teachers and/or pre-service teachers, Pedagogical Content Knowledge (PCK) means the integration of pedagogical knowledge and content knowledge that a teacher should have, and is one of the main types of knowledge required for effective teaching. Therefore, the development of PCK levels of teachers or pre-service teachers also means