Türkçe Ders Kitaplarının Tematik Yaklaşıma Göre Düzenlenmesine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Abstract

This study aims to evaluate the thematic approach implemented in Turkish language textbooks since the 2005–2006 academic year, based on teachers' perspectives. Developed within the framework of a constructivist instructional model, the thematic structure aims to help students acquire language skills in a more meaningful, lasting, and holistic manner. The thematic approach is based on the integration of different disciplines around a central theme, enabling students to connect learning with their personal experiences, develop cognitive skills, and construct knowledge through interdisciplinary links. However, challenges encountered during the implementation process, the ways teachers use these books in classroom practice, the difficulties they face, and their attitudes towards these textbooks have been observed to play a significant role in the functionality of the approach. The study, which employs a qualitative research design, consists of a study group composed of 60 Turkish language teachers working in Ortahisar district of Trabzon during the 2023–2024 academic year. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using categorical content analysis via the MAXQDA qualitative data analysis program. The findings obtained in line with the teachers' experiences and evaluations regarding the thematic approach have enabled a systematic identification of the problems encountered in practice. According to the research findings, the textbooks organized with a thematic structure do not fully deliver the theoretical benefits envisioned. Repetitive content within texts, difficulty in finding quality texts that align with theme integrity, and the pedagogical mismatch of certain themes with student levels were among the main issues identified. Furthermore, it was found that teachers mostly use these textbooks due to approval by the Board of Education and Discipline, economic reasons, and the convenience they provide in lesson planning. However, the books were considered inadequate due to reasons such as excessive text length, complex language, insufficient visual elements, and poorly designed activities.Bu araştırma, 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren Türkçe ders kitaplarında uygulanmaya başlanan tematik yaklaşımın, öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Yapılandırmacı öğretim anlayışı çerçevesinde geliştirilen tematik yapı, öğrencilerin dil becerilerini daha anlamlı, kalıcı ve bütüncül bir şekilde edinmelerini hedeflemektedir. Tematik yaklaşım, farklı disiplinlerin bir tema etrafında bütünleştirilerek sunulmasını esas almakta; öğrencilerin bireysel yaşantılarıyla öğrenmeyi ilişkilendirmelerine, düşünsel becerilerini geliştirmelerine ve disiplinler arası bağlar kurarak bilgiyi yapılandırmalarına olanak sağlamaktadır. Ancak, tematik yapının uygulama sürecinde çeşitli sorunlarla karşılaşıldığı, öğretmenlerin bu kitapları sınıf içi uygulamalarda ne şekilde kullandıkları, karşılaştıkları güçlükler ve bu kitaplara yönelik tutumlarının, yaklaşımın işlevselliği üzerinde belirleyici olduğu görülmektedir. Nitel bir araştırma olan çalışmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Trabzon ili Ortahisar ilçesinde görev yapmakta olan 60 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve MAXQDA nitel veri analiz programı ile kategorisel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Öğretmenlerin tematik yaklaşım hakkındaki deneyim ve değerlendirmeleri doğrultusunda elde edilen bulgular, uygulamada karşılaşılan sorunların sistematik bir biçimde ortaya konulmasına olanak sağlamıştır. Araştırma bulgularına göre, tematik yapıdaki ders kitaplarının kuramsal düzlemde öngörülen faydaları tam anlamıyla sunamadığı; özellikle metin içeriklerinde tekrarların sıkça yer aldığı, tema bütünlüğüne uygun nitelikli metin bulmakta zorluk yaşandığı ve bazı temaların pedagojik olarak öğrenci seviyesine hitap etmediği tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin, ders kitaplarını çoğunlukla Talim ve Terbiye Kurulu onayı, ekonomik nedenler ve plan hazırlama sürecindeki kolaylıklar sebebiyle kullandıkları; ancak metin uzunluğu, dili, görsel ögeler ve etkinliklerin yetersizliği gibi nedenlerle bu kitapların yetersiz bulunduğu anlaşılmıştır.