Öğretmenlerin Yapay Zeka Farkındalık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Trabzon ili özelinde görev yapan öğretmenlerin yapay zeka farkındalık düzeylerini belirlemektir. Bu çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Trabzon ilinde görev yapan 519 ilkokul ve ortaokul öğretmenden oluşmaktadır. Elde edilen verilere göre, 24-30 yaş grubundaki katılımcılar tüm alt boyutlar ve toplam öz-yeterlilik puanında diğer yaş gruplarına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahiptir. Ayrıca, 31-40 yaş grubu da İlişkilendirebilme boyutunda daha ileri yaş gruplarına göre daha yüksek puan almıştır. Ayrıca İlişkilendirebilme alt boyutunda 31-40 yaş grubunun, 41-50 ve 51 yaş ve üstü gruplara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip olduğu da belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin mesleki deneyim süresinin çeşitli alt boyutlardaki puanlarını anlamlı şekilde etkilediğini göstermektedir. Özellikle 1-5 yıl deneyime sahip öğretmenler, birçok boyutta daha yüksek puanlar alırken; 11-20 yıl deneyime sahip olanlar bazı boyutlarda daha düşük puanlara sahiptir. Uygulama Bilgisi, İlişkilendirebilme ve Teorik Bilgi alt boyutlarında lisansüstü eğitim almış katılımcılar, lisans mezunlarına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahiptir. Öğretmenelerin Yapay Zeka Farkındalık Düzeyi Ölçeği (ÖYZFDÖ) puanları da lisansüstü mezunlar lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin branşlarına göre öz-yeterlilik düzeylerinin anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Bilişim Teknolojileri öğretmenleri, tüm alt boyutlar ve toplam puanda diğer branşlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahiptir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin alan bilgisiyle yapay zeka teknolojileri arasında kurdukları bağın gücünün, farkındalık düzeylerini şekillendirdiğini göstermektedir. Taşra/köyde görev yapan katılımcıların ÖYZFDÖ ve alt boyut puanları, il ve ilçe merkezinde görev yapanlara göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir.The main purpose of this study is to determine the artificial intelligence awareness levels of teachers working in Trabzon. In this study, the relational screening model, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the study consists of 519 primary and secondary school teachers working in Trabzon. According to the data obtained, participants in the 24-30 age group have significantly higher scores than other age groups in all sub-dimensions and total self-efficacy score. In addition, the 31-40 age group also scored higher than older age groups in the Associative sub-dimension. It was also determined that the 31-40 age group had significantly higher scores than the 41-50 and 51 and above age groups in the Associative sub-dimension. The research results show that the professional experience of teachers significantly affects their scores in various sub-dimensions. In particular, teachers with 1-5 years of experience received higher scores in many dimensions, while those with 11-20 years of experience received lower scores in some dimensions. Participants with postgraduate education had significantly higher scores compared to undergraduate graduates in the sub-dimensions of Application Knowledge, Ability to Relate, and Theoretical Knowledge. Similarly, the Teachers' Artificial Intelligence Awareness Level Scale (AIALS) scores also showed a significant difference in favor of postgraduate graduates. It shows that the self-efficacy levels of teachers differ significantly according to their branches. Information Technologies teachers had statistically significantly higher scores in all sub-dimensions and total scores compared to other branches. The research findings show that the strength of the connection that teachers establish between their field knowledge and artificial intelligence technologies shapes their awareness levels. It was determined that the AIALS and sub-dimension scores of participants working in rural areas/villages were significantly lower than those working in provincial and district centers.