Kimya Öğretmenlerinin Öğretim Yöntem-Tekniklerini Kullanma Düzeyleri ve Yeterlik Algıları

Abstract

Bu çalışma, kimya öğretmenlerinin öğretim yöntem-tekniklerini kullanma düzeyleri ve yeterlik algılarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde Anadolu Liseleri'nde görev yapan toplam 309 kimya öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri katılımcılara uygulanan üç veri toplama aracından elde edilmiştir. Bunlardan ilki, kimya öğretmenlerinin demografik özelliklerini belirlemeyi amaçlayan bir kişisel bilgi formudur. İkinci veri toplama aracı; kimya öğretmenlerinin farklı öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma düzeylerini belirlemeyi amaçlayan Öğretim Yöntem-Tekniklerini Kullanma Düzeyleri Anketi (ÖYTKDA)'dir. Üçüncü veri toplama aracı ise kimya öğretmenlerinin farklı öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma konusunda kendilerinin ne derece yeterli olduklarını düşündüklerini belirlemeyi amaçlayan Öğretim Yöntem-Teknikleri Yeterlik Algısı Anketi (ÖYTYAA)'dir. Kişisel bilgi formunda kimya öğretmenlerinin bazı demografik bilgilerini (cinsiyet, mezun oldukları fakülte, mesleki kıdem, öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin bir hizmet içi eğitim alma durumu, eğitim düzeyi, girdiği haftalık ders saati, görev yaptığı okulda laboratuvar olup olmama durumu) araştıran sorular yer almaktadır. Bu sayede çalışmada, bu değişkenlere göre kimya öğretmenlerinin öğretim yöntem-tekniklerini kullanma düzeyleri ve bu yöntem-tekniklere ilişkin yeterlik algılarının nasıl değiştiği de araştırılmıştır. Anketlerden elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programından faydalanılmış; analizlerde bağımsız örneklemler t-testi, Kruskal-Wallis H testi, Mann-Whitney U testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanılmıştır. ÖYTKDA'dan elde edilen verilere dayalı olarak kimya öğretmenlerinin öğretim yöntem-tekniklerinden en çok anlatım, soru-cevap ve problem çözmeyi, en az ise altı şapkalı düşünme, panel ve forumu kullandıkları ortaya çıkmıştır. Uyumlu şekilde, ÖYTYAA'dan elde edilen verilere dayalı olarak kimya öğretmenlerinin öğretim yöntem-tekniklerinden kendilerini en çok anlatım, soru-cevap ve problem çözmede, en az ise altı şapkalı düşünme, panel ve forumda yeterli gördükleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca hem kullanma düzeylerinin hem de yeterlik algılarının incelenen birçok değişkene göre farklılaşmadığı, sadece görev yapılan okulda kimya laboratuvarı olma durumuna göre farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Çalışma sonuçlarına dayalı olarak; kimya öğretmenlerinin öğretim sürecinde öğrencinin aktif olduğu öğretim yöntem ve tekniklerini daha fazla kullanmaları önerilmiştir.This study aims to determine chemistry teachers' level of use of teaching methods-techniques and perceptions of competence. For this purpose, a descriptive survey model was used. The research sample consisted of 309 chemistry teachers working in Anatolian high schools across Turkiye. The data were obtained from three data collection tools administered to the participants. The first of these was a personal information form that aimed to determine the demographic characteristics of the chemistry teachers. The second data collection tool was the Survey on the Levels of Using Teaching Methods-Techniques (SLUTMT), which aimed to determine the level of chemistry teachers' use of different teaching methods and techniques. The third data collection tool was the Survey on the Perception of Proficiency in Teaching Methods-Techniques (SPPTMT), which aimed to determine the extent to which chemistry teachers perceive themselves as competent in using different teaching methods and techniques. The personal information form included questions investigating some demographic information about chemistry teachers (gender, faculty of graduation, professional experience, whether they have received in-service training on teaching methods and techniques, level of education, weekly class hours, and whether their school has a laboratory). This study also investigated how chemistry teachers' use of teaching methods and techniques and their perceptions of competence varied according to these variables. Data obtained from the surveys were analyzed using the SPSS 22.0 package program, which employed independent samples t-tests, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test, and One-Way ANOVA. Based on the data obtained from the SLUTMT, it was revealed that chemistry teachers used lecture, question-answer, and problem-solving methods-techniques most frequently, and Six Thinking Hats, panels, and forums least frequently. Similarly, based on the data obtained from the SPPTMT, it was revealed that chemistry teachers considered themselves most proficient in lecture, question-answer, and problem-solving methods-techniques, and least frequently in Six Thinking Hats, panels, and forums. Furthermore, it was revealed that neither their level of use nor their perception of competence varied across many variables examined, but only differed based on the presence of a chemistry laboratory in the school. Based on the study results, it is recommended that chemistry teachers use more student-centered teaching methods and techniques in the teaching process.