Sürdürülebilir Kalkınma ve İklim Değişikliği Eğitimi Odaklı Dönüşümsel Öğrenme Modülünün Uygulanması

Abstract

This study aimed to examine the impact of a teaching module—designed within the framework of transformative learning theory and covering the environmental, social, and economic dimensions of sustainable development in an integrated manner—on pre-service teachers' knowledge, beliefs, attitudes, and behaviors regarding climate change. Through purposive sampling, thirty-two fourth-year social studies teacher candidates enrolled at a public university were included in the study. The research adopted a mixed-methods design, combining quantitative and qualitative data. The findings revealed that although the pre-service teachers' awareness of climate change and environmental issues was generally high before the implementation, their knowledge was mostly observational and limited in scope, and their intention to take action was low. After the implementation, it was found that their level of knowledge increased significantly, their uncertainty beliefs decreased, and their understanding of the causes, consequences, and multidimensional impacts of climate change deepened. The data indicated that the participants developed more ecocentric approaches to environmental issues and were able to make more holistic assessments in areas such as social justice, equality, migration, health, and the economy. At the affective level, empathy, responsibility, and ethical sensitivity increased, while at the behavioral level, concrete intentions emerged toward energy and water conservation, recycling, conscious consumption, and reducing their carbon footprint. Activity-based analyses showed that practices such as documentaries, drama, field trips, scenario/story writing, and exhibitions triggered the stages of Mezirow's transformative learning, creating change at both individual and societal levels.Bu araştırmada, sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, sosyal ve ekonomik boyutlarını bütüncül biçimde kapsayan ve dönüşümsel öğrenme kuramı odağında geliştirilen öğrenme modülünün, öğretmen adaylarının iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeylerine, inançlarına, tutumlarına ve davranışlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle, bir devlet üniversitesinin dördüncü sınıfında öğrenim gören otuz iki sosyal bilgiler öğretmen adayı çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma desenini hem nicel hem nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem oluşturmaktadır. Bulgular, öğretmen adaylarının uygulama öncesinde iklim değişikliği ve çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarının genel olarak yüksek olmasına karşın, bilgilerin daha çok gözleme dayalı ve sınırlı düzeyde olduğunu; eyleme geçme niyetlerinin ise düşük olduğunu göstermiştir. Uygulama sonrasında ise adayların bilgi düzeylerinin anlamlı biçimde arttığı, belirsizlik inanç düzeylerinin azaldığı, iklim değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve çok boyutlu etkilerine ilişkin kavrayışlarının derinleştiği belirlenmiştir. Elde edilen veriler, öğretmen adaylarının çevresel sorunlara yönelik ekosentrik yaklaşımlar geliştirdiğini, sosyal adalet, eşitlik, göç, sağlık ve ekonomi gibi alanlarda daha bütüncül değerlendirmeler yapabildiğini göstermektedir. Duyuşsal düzeyde empati, sorumluluk ve etik duyarlılık artarken, davranışsal düzeyde enerji ve su tasarrufu, geri dönüşüm, bilinçli tüketim ve karbon ayak izini azaltma yönünde somut eylem niyetleri ortaya çıkmıştır. Etkinlik bazlı analizler, belgesel, drama, alan gezisi, senaryo/hikâye yazma ve sergi gibi uygulamaların Mezirow'un dönüşümsel öğrenme aşamalarını tetikleyerek hem bireysel hem toplumsal düzeyde değişim yarattığını ortaya koymuştur.