İklim Değişikliği Davaları

Abstract

Ciddi ve çok yönlü iklim değişikliği tehdidi, dünya genelinde çeşitli dava stratejilerinin doğmasına ve gelişmesine neden olmuştur. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 26. ve 27. Taraflar Konferansları (Glasgow ve Sharm El-Sheikh İklim Zirveleri) gibi son dönemde yapılan uluslararası toplan- tılar göstermiştir ki; devletlerin iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve küresel ısınmayı mümkünse 1,5ºC ile sınırlandırma taahhütleri hayal kırıklığından öteye gidememiştir. Sonuç olarak, iklim değişikliği ile mücadelede devletleri ve şirketleri mahkemeler önünde sorumlu tutmak anlayış ve uygulamaları ivme kazanmış ve özellikle son dönemlerde çok yaygın bir hal almıştır. Bu makalede öncelikle, iklim değişikliği davalarına ilişkin hukuki yaklaşımın gözden geçirilmesi amacı ile iklim değişikliği davalarının uluslararası, bölgesel ve ulusal platformlarda nasıl varlık gösterdikleri ve uygulanma şekilleri doktrinsel olarak anlatılmıştır. Daha sonra ise, iklim değişikliği davalarının uygulanabilirliğinin ve uygulamadaki işlevselliğinin belirlenmesi açısından uluslararası, bölgesel ve ulusal platformlarda yargı önüne getirilen çeşitli iklim değişikliği davaları kapsamında verilen yargı kararları incelenmiştir.The serious and multifaceted climate change threat has led to the emergence and development of various litigation strategies around the world. Recent international meetings such as the 26th and 27th Conferences of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change (Glasgow and Sharm El-Sheikh Climate Summits) have shown that, States’ commitments to reduce the effects of climate change and limit global warming to 1.5ºC, if possible, have not gone beyond disappointment. As a result, the understanding and practice of holding states and companies accountable before the courts in the fight against climate change has gained momentum and has become very common especially recently. In this article, primarily, in order to review the legal understanding and approach regarding climate change litigation, how climate change litigation exists in international, regional and national platforms and the way it is implemented are doctrinally explained. Then, some climate change cases brought before the courts in international, regional and national platforms were examined in order to determine the applicability of climate change cases and their functionality in practice.