Finansal Erişim ve Eğitim Düzeyi İlişkisi: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerine Bir Araştırma

Abstract

The aim of this study is to research the relationship between financial inclusion and educational level in developed and developing countries. For this purpose, two different models have been established and Johansen-Fisher cointegration test, Fully Modified Ordinary Least Squares method (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares method (DOLS) are utilized while Granger causality analysis is also performed according to panel vector error correction model. The study examines the period 1990-2017 and covers 47 countries. Consequently, it is specified that there is a long-term cointegration between financial inclusion and educational level in developed and developing country economies and no casuality relationship in the short term. Furthermore, it is concluded that educational level has a statistically significant and positive effect on financial inclusion level in all models in which the long-term relationship would be estimated.Bu çalışmanın amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde finansal erişim ile eğitimdüzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, iki farklı modelkurulmuş ve Johansen-Fisher eş bütünleşme testi, Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS), Dinamik En Küçük Kareler Yöntemi (DOLS) ve panel vektör hata düzeltmemodeline göre Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Çalışma, 1990-2017 dönemini incelemekte olup, 47 ülkeyi kapsamaktadır. Çalışma sonucunda, gelişmiş ve gelişmekte olanülke ekonomilerinde finansal erişim ve eğitim düzeyi arasında uzun dönemli eş bütünleşme ilişkisinin olduğu, kısa dönemde ise nedensellik ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir.Ayrıca, uzun dönemli ilişkinin tahmin edildiği tüm modellerde, eğitim düzeyi ve finansalerişim ilişkisinin, istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü olduğu sonucuna varılmıştır.