Vergi Mükellefinin Hakları Yönünden Kişisel Verilerin Korunması

Abstract

With the impact of digitalization, personal data have been increasingly processed in the activities of public institutions. In this context, the tax administration is one of the public authorities with the greatest access to individuals' personal and financial data. The processes of collecting, processing, storing, and sharing taxpayers' data with third parties not only serve to ensure a more effective tax collection system but also require the protection of individuals' rights. In this thesis, the fundamental aspects of personal data protection law are discussed in a clear and comprehensible manner, with an emphasis on taxpayers' rights, concerning the protection of their personal data. The first chapter examines the concept of personal data, its place in national and international legislation, the underlying principles, and the rights of individuals under the Personal Data Protection Law, supported by relevant high court decisions. The second chapter explains the concept of the taxpayer; evaluates taxpayer rights, the data processing activities of the tax administration, the sharing of taxpayer data with third parties, and the rights of taxpayers in the context of personal data protection. The main conclusion of the study is that the tax administration must conduct its personal data processing activities in compliance with the law, in accordance with the purpose of processing, and in a proportionate manner. Furthermore, it is emphasized that taxpayers have significant rights regarding their data, such as the right to access information, object to data processing activities, request the deletion or correction of data, and claim compensation for damages suffered. This thesis aims to highlight the importance of personal data protection in the field of tax law and to raise awareness of this issue both in academic circles and in practice.Dijitalleşmenin de etkisiyle kişisel veriler, kamu kurumlarının faaliyetlerinde oldukça yoğun bir şekilde işlenmektedir. Bu bağlamda vergi idaresi, bireylerin kişisel ve mali verilerine en fazla erişim olanağına sahip olan kamu otoritelerinden biridir. Vergi mükelleflerine ait verilerin toplanması, işlenmesi, depolanması ve üçüncü kişilerle paylaşılması süreçleri; vergi toplama sürecinin daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesinin yanında bireyin haklarının korunmasını da gerektiren bir durumdur. Bu tez çalışmasında, genel anlamda kişisel verilerin korunması hukukuna ilişkin temel bilgiler ve bu bilgilere dayanarak vergi mükellefinin kişisel verilerinin korunması bağlamında sahip olduğu haklar olabildiğince anlaşılır ve sade bir biçimde ele alınmaya çalışılmıştır. İlk bölümde, kişisel veri kavramı, bu kavramın ulusal ve uluslararası mevzuattaki yeri, ilkeler ve kişilerin Kişisel Verileri Koruma Kanunu uyarınca sahip olduğu haklar teoriksel anlamda ve yüksek mahkeme kararları da göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise mükellef kavramı açıklanmış; mükellef hakları, vergi idaresinin veri işleme faaliyetleri, mükellefin verilerinin üçüncü kişilerle paylaşılması hususu ve vergi mükelleflerinin kişisel verilerin korunması bağlamındaki hakları değerlendirilmiştir. Çalışmada ulaşılan temel sonuç, vergi idaresinin kişisel veri işleme süreçlerinin hukuka ve işleme amacına uygun olarak ölçülü bir şekilde yürütmesi gerektiğidir. Bununla birlikte, vergi mükelleflerinin verilerine yönelik olarak bilgi edinme, işleme faaliyetlerine itiraz etme, silinmesini, değiştirilmesini ve uğranılan zararların tazminini talep etme gibi önemli haklara sahip oldukları vurgulanmıştır. Bu çalışma, vergi hukuku açısından kişisel verilerin korunması hususunun önemine dikkat çekmeyi ve hem akademik çevrede hem de uygulamada farkındalık yaratmayı amaçlamaktadır.