Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden Doğan Gelirin Vergilendirmesinde Elde Etme Unsuru

Abstract

Vergi hukuku bakımından arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, sözleşmeninyapısında bulunan teslim olgusundan hareketle arsa sahibi ile yüklenicininkarşılıklı teslim yaptığı kurgusuna göre şekillenmekte, özellikle katma değer vergisiuygulamasında ortaya çıkan trampa yaklaşımıyla vergilendirme ele alınmaktadır.Ancak Gelir Vergisi Kanunu’na göre vergi borcunun doğumunda sözleşmede yeralan edimlerin teslimine değil, edimlerin gelir elde etmeyi sağlayıp sağlamadığınabakılmalıdır. Gelirin vergilendirmesi açısından incelendiğinde sözleşmenin iki ayrı aşamada vergilendirme alanına temas eder yönü bulunmaktadır. Sözleşmeden doğangelirin vergilendirmesi ile sözleşme neticesinde elde edilen değerlerin farklı hukukiilişkiler vasıtasıyla kazanç veya irat doğurucu nitelikte değerlendirilmesi iki ayrı aşamayı ifade etmektedir. Çalışmamızda, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindendoğan bir gelirin varlığı ile gelirin vergilendirmesinde vergiyi doğuran olay olarakbelirginleşen elde etmenin sözleşmedeki manası irdelenmiştir. Bu doğrultudauygulamada farklı yöntemlerle düzenlenebiliyor olmasına karşın taraf iradeleri vesözleşme içerik ve amacı çerçevesinde gerçek vergi ödeme gücünü ortaya koyanbağımsız bölüm teslimi ve arsa payı devri borçları odak alınmıştır. Bu kapsamdakazanç türü niteliklerinin sözleşmeye yansımasıyla sözleşmenin ekonomik yapısı veinşaat işinin gereklerine göre gelir olarak arsa sahibinin bağımsız bölüm elde etmesiile yüklenicinin arsa payı elde etmesi incelenmiştir.In term of tax law, the construction agreements in return for the land share isshaped according to the mutual delivery of the land owner and the contractor, basedon the fact of surrender in the structure of the contract, and taxation is dealt withespecially with the barter approach that occurs in the value added tax application. However, according to Income Tax Law, at the event causing tax, it should be lookedat whether the actions provide income, not the delivery of the actions included in thecontract. When examined in terms of taxation of income, the contract has an aspectthat touches the taxation area in two separate stages. The taxation of the contractualincome and the evaluation of the values obtained as a result of the contract throughdiff erent legal relations in the nature of gain or revenue or two separate stages. Inour study, the existence of an income arising from a construction agreement in returnfor land share and the meaning of the obtaining, which becomes evident as a taxgenerating event in the taxation of income, in the contract has been examined. In thisrespect, although it can be arranged in diff erent methods in practice, independentdivision delivery and land share transfer debts, which reveal the real tax solvencywithin the framework of the party wills and the content and purpose of the contract,are focused. In this context, the refl ection of the qualifi cations of the earning typeinto the contract, the economic structure of the contract and the obtaining of the landshare in terms of the contractor with obtaining of an independent unit in terms of theland owner as revenue according to the requirement of the construction work wereexamined.