Fizik Öğretmenlerinin Mentörlük Programında Benimsedikleri Roller ve Yürüttükleri Etkinlikler

Abstract

Bu çalışmanın amacı, fizik öğretmenlerinin mesleki gelişimini desteklemeye yönelik yapılandırılmış grup mentörlük programı sürecinde mentilerin benimsedikleri rolleri ve yürüttükleri etkinlikleri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma özel durum yöntemi ile yürütülmüş ve on yıldan fazla deneyime sahip üç öğretmen katılımcı olarak seçilmiştir. Çalışma kapsamında toplamda 16 haftalık grup mentörlük modeli kapsamındaki sekiz haftalık mentörlük uygulaması alanında uzman iki mentör tarafından yürütülmüş ve mentörlük seansları video kayıt altına alınmıştır. Çalışmanın bulgu ve sonuçları, mentilerin süreç boyunca bilgi veren/bilgilendirilen, eleştirel düşünür, sorgulayıcı, içerik geliştirici ve pasif katılımcı gibi çeşitli dinamik roller üstlendiklerini ortaya koymuştur. Bu roller, farklı katılım düzeylerini yansıtarak öğrenme ortamına özgün katkılar sağlamıştır. Bilgi veren ve içerik geliştirici gibi aktif roller daha yüksek bilişsel katılım ve bilgi paylaşımını teşvik ederken, pasif roller dahi gözlem ve yansıtma yoluyla öğrenmeyi desteklemiştir. Ayrıca, mentilerin roller arasında sık sık geçiş yapmaları, etkili mentörlük ortamlarında katılımın esnek ve gelişen doğasını vurgulamakta ve öğrenci merkezli, duyarlı destek yapılarının önemini ortaya koymaktadır.A variety of applications and methods are employed to support teachers' professional development and continually update their teaching practices. Among these, mentoring, widely studied, stands out as a pivotal method that significantly contributes to enhancing educators’ skills and knowledge. While mentor roles have been widely studied, less attention has been given to the roles of mentees within the mentoring process. Yet, understanding these roles is crucial, as they significantly influence learning outcomes. This study aimed to explore the roles adopted and activities undertaken by mentees during a structured group mentoring program designed to support three in-service physics teachers’ professional development. The findings revealed that mentees adopted a variety of dynamic roles throughout the process, including informer/informed, critical thinker, inquirer, content developer, and passive attendee. These roles reflected varying degrees of engagement and made distinct contributions to the learning environment. Active roles such as informer and content developer promoted higher cognitive involvement and knowledge sharing, while even passive roles facilitated learning through observation and reflection. Importantly, mentees frequently shifted between roles, underscoring the flexible and evolving nature of participation in effective mentoring settings and highlighting the need for responsive, learner-centered support structures.