Kafkasya Arap Edebiyatında Şeyh Şamil

Abstract

Gazavât veya Müridizm olarak isimlendirilen Kafkasyaʼnın Rus işgalcilere karşı direnişiGâzi Muhammed ile başlamıştır. Gazavâtʼın başlamasından itibaren bu harekâta önderlikeden isimler Ruslarla beraber bölgedeki bazı siyâset ve ilmîye ehliyle de savaşmak zorunda kalmışlardır. Bu liderlerden olan Şeyh Şamil de sadece Ruslarla savaşmamış, aynızamanda bölgede kendisine muhâlif olanlarla hem siyâsî hem edebî hem de ilmî alanlardamücâdele vermiştir. Kurduğu İmâmet Devletiʼnin resmî dili olarak Arapça tercih edilmişve buna bağlı olarak Arapça ilmî ve edebî literatür oluşturulmuştur. Yaklaşık olarak otuzyıllık Şeyh Şamil Devleti döneminde bu Arapça ilmî literatüre katkıda bulunanlar olarakMuhammed Tâhir el-Karahî, Murtaza Ali el-Uradî, Abdurrahmân el-Gâzikumȗhî ve diğerâlimler öne çıkmaktadır. Bahsedilen müellifler fıkıh, târih ve edebî alanlarda eser vermişâlimlerdir. Şeyh Şamil döneminden sonra Hasan Alkadârî de bu silsileye katılmıştır.The opposition against the Russian occupants started by Ghazi Muhammed that called ghazavat or mouridism. With the ghazavat period the names who led this movement had to fight against some figures from the politics and science areas. Sheikh Shamil is one of these leaders that just not fighten against Russians, also struggled against his opponents in politics, literature and scientific areas. He established the Imamat state and made Arabic its offical language. Following it Arabic became language of science and literature. Approximately Imamat State of Sheikh Shamil took 30 years, in this period Muhammad Tahir el-Karahi, Murtaza Ali el-Uradi and Abdurrahman el-Gazikumuhi contributed to the Arabic literature. Works of the mentioned authers are on fiqih, history and rhetoric. After Sheikh Shamil, Hasan Alkadari joint this range.