Sosyal Bilgiler ve Türkçe Ders Kitaplarında Folklorik Ögelerin Temsili

Abstract

Araştırmada, 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ile Türkçe ders kitaplarında folklorik ögelerin nasıl temsil edildiği ortaya koyulmuştur. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışmada veriler, doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Doküman incelemesi doğrultusunda hem metinlerin hem de görsellerin kitaplarda temsil edilişi ele alınmıştır. Veriler, 2019- 2020 eğitim-öğretim yılından itibaren kullanılmak üzere 2019’da Millî Eğitim Bakanlığı tarafından basılan 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları ile Türkçe ders kitaplarından toplanmıştır. 6. ve 7. sınıf düzeyindeki toplam 7 kitap incelenmiş ve kitaplarda yer alan her bir temadaki folklorik ögelerin sıklığına bakılmıştır. Nitel olan bu araştırmada içerik analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda ders kitaplarındaki folklorik ögelerin temsilinin eksik olduğu ve kitaplarda yeterli sayıda yer almadığı saptanmıştır. Kitaplarda folklor ve buna bağlı kavramlar daha derinlikli işlenerek iletişim işlevi yürütülmelidir. Kitaplardaki folklorik ögeler; gelenek-görenekler, toplumsal dayanışma, dilsel ürünler ve halk dili gibi maddi olmayan ögeler çerçevesinde yoğunlaşmakta, daha çok manevi değerleri temsil etmektedir. Araştırma sonuçlarından hareketle bazı önerilerde bulunulmuştur: Metinlerde ve etkinliklerde hem manevi hem de maddi ögelere dengeli bir biçimde yer verilmelidir. Görsellerin çeşitliliği ve sayısı arttırılmalıdır.In the research, how folkloric elements are represented in 6th and 7th grade Social Studies and Turkish textbooks has been revealed. In this study, in which the qualitative research approach was adopted, the data were collected through document review. In line with the document review, the representation of both texts and visuals in books has been discussed. The data were collected from the 6th and 7th grade Social Studies and Turkish textbooks published by the Ministry of National Education in 2019 to be used in the 2019-2020 academic year. In this qualitative study, content analysis was carry out. It has been determined that the representation of folkloric elements in the textbooks is lacking and that they are not included in the textbooks in sufficient numbers. In the textbooks, folklore and related concepts should be handled more deeply and the communication function should be carried out. Folkloric elements in books concentrates on intangible elements such as traditions-customs, social solidarity, linguistic products, folk language, and represents more spiritual values more. Based on the results of the research, some suggestions were made: Both spiritual and material elements should be included in a balanced way in texts and activities. The variety and number of images should be increased.