İgor Stravinski’nin Üç Bale Yapıtında Müziksel Tasvir: Ateşkuşu, Petruşka ve Bahar Ayini

Abstract

The main inspiration source of Igor Stravinsky's first three ballet for Sergei Diaghilev's Ballets Russes company isRussian culture. In these works, which are listed as The Firebird (1910), The Petrushka (1912) and The Rite ofSpring (1913), the composer also presented the examples of innovative techniques with rhythmic, harmonic andtimbral innovations. The subject of these works shapes the music from the selection of the scales and melodicmaterial to the rhythmic and timbral processing. The heroes as human or mythological being, the events assupernatural or everyday, the mystery of the events depicted by the scenes; many variables such as good-bad,insecure-safe determine the musical references for these structures will be processed. This approach is the mainfactor that determines the creation process of the works. The research aims to reveal the characteristics of themusical depiction that Stravinsky used in The Firebird, The Petrushka and The Rite of Spring. The literature wasreviewed using by qualitative method, and the letters and memories of the composer that could give clues about hispractices were examined. Ancient Russian folk song anthologies were examined to identify musical references andtheir similars were sought in the orchestral scores of three ballet works. As a result of the research, it was seen thatthe folk music material was used to depict folk heroes or mortals. For this purpose, folk songs were quoted or thecomposer wrote his own modal themes. It was observed that tritonal possibilities of symmetrical scales (octatonicand whole-tone) were used in the depiction of magical, immortal and terrible heroes and events.İgor Stravinski’nin, Sergei Diaghilev’in Bale Rus topluluğu için bestelediği ilk üç bale eserinde Rus kültürütemel ilham kaynağıdır. Ateşkuşu (1910), Petruşka (1911) ve Bahar Ayini (1913) şeklinde sıralanan bu eserlerde besteci aynı zamanda ritmik, armonik ve tınısal buluşlarıyla yenilikçi tekniklerin örneklerini sunmuştur. Bu eserlerin konusu ses dizilerinin ve melodik materyalin seçiminden ritmik ve tınısal işleyişe kadar müziği şekillendirmiştir. Kahramanların insan veya mitolojik bir varlık oluşu, olayların doğaüstü veya gündelik oluşu, sahnelerin tasvir ettiği olayların gizemi; iyi-kötü, güvensiz-güvenli gibi birçok değişken söz konusu yapıların işleneceği müziksel referansları belirlemektedir. Bu yaklaşım eserlerin yaratım sürecini belirleyen esas etkendir.Bu araştırmanın amacı Stravinski’nin Ateşkuşu, Petruşka ve Bahar Ayini’nde kullandığı müziksel tasvirin özelliklerini tespit etmektir. Nitel bir yöntem izlenerek literatür taranmış; bestecinin uygulamaları hakkında ipucu verebilecek mektupları ve anıları incelenmiştir. Müziksel referansları tespit etmek için eski Rus halk şarkısı antolojileri taranmış ve bunların karşılıkları üç bale eserinin partisyonlarında aranmıştır. Çalışma sonucunda halk müziği materyalinin, halk kahramanlarını veya fanileri tasvir etmede kullanıldığı görülmüştür. Bestecinin bunun için halk şarkılarından alıntılar yaptığı veya kendi üretimi olan modal ezgileri kullandığı görülmüştür. Sihirli, ölümsüz ve korkunç kahraman ve olayların tasvirinde ise simetrik dizilerin (oktatonik ve tam-ton) ve tritonal olanakların kullanıldığı görülmüştür.