Matematik Eğitimi Alanında Fark Etme Becerisini İnceleyen Araştırmaların Sistematik İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, matematik eğitimi alanında öğretmenlerin 'fark etme' becerisini konu alan araştırmaların 2020-2024 yılları arasındaki ulusal ve uluslararası alan yazındaki eğilimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sistematik derleme yöntemi kullanılarak, belirlenen ölçütlere uygun bilimsel makaleler betimsel içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Fark etme becerisi konusunda Academic Search Complete, ERIC (EBSCO), Springer LINK, Taylor & Francis, Wiley Online Library Full Collection, Science Direct, Sage Premier 2013, Emerald ve Scopus (A&I), Tr Dizin veri tabanları taranmıştır. Araştırmaya SSCI indeksli dergilerde yayımlanan makaleler dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen makalelerin yayınlandıkları dergiler, yayınlandıkları dergilerin etki faktörleri, amaçları, yöntemleri, veri toplama araçları, örneklemleri, incelenen matematik konuları, ulaşılan sonuçlar ve uygulanan müdahaleler betimsel içerik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Bu çalışma temalandırma/kategorilendirme ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, incelenen çalışmalarda en çok öğretmen ve öğretmen adayları ile yürütüldüğünü; nitel yöntemlerin daha yaygın kullanıldığını, karma yöntemlerin ise son yıllarda artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda, fark etme becerisini geliştirmeye yönelik çalışmaların genellikle video tabanlı öğretim araçları, teknoloji destekli yöntemler ve mesleki gelişim programları üzerinden yürütüldüğü belirlenmiştir. Bu çalışmalar, özellikle öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini analiz etme ve bu doğrultuda öğretim stratejilerini şekillendirme süreçlerinde, fark etme becerisinin kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Ayrıca, kültürel ve çevresel faktörlerin öğretmenlerin fark etme becerilerini nasıl etkilediği de inceleyen çalışmalara da rastlanmıştır. İncelenen çalışmalarda en sık tercih edilen veri toplama aracı video kayıtlarıdır. Bulgular, yenilikçi yöntemlerin, özellikle 360 derece video, sanal sınıf uygulamaları ve ambisonik ses teknolojilerinin kullanımı gibi yenilikçi yöntemlerin öğretmenlerin fark etme becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Bu sistematik derleme, matematik eğitimi alanında fark etme becerisi üzerine yapılan çalışmalara ilişkin kapsamlı bir genel bakış sunarak, alan yazındaki boşlukları ve gelecekteki araştırmalar için önerileri ortaya koymaktadır.This study aims to examine the trends in the national and international literature between 2020 and 2024 on teachers' 'noticing' skills in mathematics education. Using the systematic review method, scientific articles that meet the specified criteria were evaluated by descriptive content analysis. Academic Search Complete, ERIC (EBSCO), Springer LINK, Taylor & Francis, Wiley Online Library Full Collection, Science Direct, Sage Premier 2013, Emerald and Scopus (A&I), Tr Index databases were searched. Articles published in SSCI indexed journals were included in the study. Descriptive content analysis method was preferred for the articles included in the study, including the journals in which they were published, the impact factors of the journals in which they were published, their aims, methods, data collection tools, samples, mathematics topics examined, results obtained and interventions applied. This study was analyzed by thematization/categorization. The research findings revealed that most of the studies were conducted with teachers and pre-service teachers, qualitative methods were more commonly used, and mixed methods have increased in recent years. As a result of the research, it was determined that studies to develop noticing skills were generally conducted through video-based teaching tools, technology-supported methods and professional development programs. These studies emphasize that noticing skill plays a critical role especially in teachers' processes of analyzing student thinking and shaping their teaching strategies accordingly. In addition, there were also studies examining how cultural and environmental factors affect teachers' noticing skills. Video recordings were the most preferred data collection tool in the studies reviewed. The findings suggest that innovative methods, especially the use of 360-degree video, virtual classroom practices, and ambisonic audio technologies, are effective in improving teachers' noticing skills. This systematic review provides a comprehensive overview of the research on noticing skills in mathematics education, identifying gaps in the literature and suggestions for future research.