Sünbülzâde Vehbî'nin Lutfiyye Eserinin Çocuğa Görelik İlkesi Açısından İncelenmesi

Abstract

Çocuk edebiyatına katkı sağlamak amacıyla yazılmış eserler yetişkin bireyler için yazılan eserlerden ayrılmalıdır. Çocuğa yönelik kaleme alınan yayınlarda belirli biçimsel ve içeriksel özelliklerin varlığı eserin daha kolay okunmasını, eserin kullanışlılığını ve dayanıklılığını sağlamaktadır. Bu özellikler çocuğa görelik ilkesi ile belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Sünbülzâde Vehbî'nin Lutfiyye adlı eserini çocuğa görelik açısından incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analiz edilmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmada orijinal nüshanın birebir el yazması nüsha olduğu varsayılmıştır. 2 uzman görüşü alınarak incelenen eser Latin harflerine çevrilmiş ve kodlama ve şifrelemeler gerçekleştirilmiştir. Çocuğa görelik ilkesi görsel tasarım, içerik ve eğitsel özellikler olmak üzere kodlamalar yardımıyla bulgular oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre tespit edilen bulgular içerik analizi yapılarak incelenmiştir. Sünbülzâde Vehbî'nin Lutfiyye adlı eseri 18. yüzyılda çocuk eğitimi görüşlerini savunmaktadır. Yazıldığı dönemde İslam anlayışına göre kaleme alınan eser günümüz pedagoji anlayışıyla uyuşmamaktadır. Öğüt ve ahlaki terbiyenin çocuğa sezdirerek verilmesi gereken kavramlardır. İdeolojik düşünceler ve çocuğun yaş ve seviyesine uygun olmayan kavramların çocuk kitaplarında yer alması uygun değildir. Bu anlamda incelenen eser 'Çocuk Kitapları Değerlendirme Ölçeği' ile değerlendirilmiştir. 50 ölçüt ile yeniden biçimlendirilen ölçekten elde edilen puanlar aritmetik ortalama yolu ile hesaplanmış ve sonuçlar elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre görsel tasarım, içerik ve eğitsel yönden çocuğa görelik ilkesine uymadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın, araştırmacılara ve çocuk edebiyatı alanındaki yazarlara fikirler sunacağı ve literatüre katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sünbülzâde Vehbî, Lutfiyye, çocuğa görelik ilkesi, çocuk edebiyatıWorks written for the purpose of contributing to children's literature should be separated from works written for adult individuals. The presence of certain formal and contextual features in the publications written for the child makes the work easier to read, the usefulness and durability of the work. These characteristics are determined by the principle of relativity to the child. The aim of this study is to examine the work of Sünbülzade Vehbi called Lutfiyye from the point of view of child relation. The document analysis model, one of the qualitative research designs, was used in the research. The content analysis technique was used in the analysis of the research data. In the research, it was assumed that the original copy was an exact manuscript copy. 2 the work examined by taking the expert opinion was translated into Latin letters and coding and encryption were performed. The findings were formed with the help of coding, including the principle of child relativity, visual design, content and educational features. The findings determined according to the research results were examined by content analysis. Sünbülzade Vehbi's work called Lutfiyye 18. he defends the views of children's education in the XVII century. The work, which was written according to the Islamic understanding at the time it was written, does not correspond to today's understanding of pedagogy. Admonition and moral decency are concepts that should be given to the child intuitively. Ideological thoughts and concepts that are not appropriate for the child's age and level are not appropriate to be included in children's books. In this sense, the work examined was evaluated with the 'Children's Books Evaluation Scale'. the scores obtained from the scale, which was reformatted with 50 criteria, were calculated using the arithmetic mean method and the results were obtained. According to the results of the research, it was concluded that it does not comply with the principle of relativity to the child in terms of visual design, content and educational aspects. It is expected that this study will present ideas to researchers and authors in the field of children's literature and contribute to the literature. Keywords: Sünbülzâde Vehbî, Lutfiyye, the principle of relativity of the child, children's literature.