Türkiye’deki Kaynaklar Temelinde İsrail’in Kuruluşundan 2000’li Yıllara Türkiye-İsrail Eğitim ve Kültür İlişkileri

Abstract

Turkish-Israeli relations had not developed due to the diplomatic crises between the two countries since the foundation of the State of Israel on May 14, 1948 till the early 1990s. This situation is closely related to the Arab-Israeli conflicts, which intensified after establishment of Israel. The possible reactions of the Arab states hindered Turkey from establishing bilateral relations with Israel, as well as various diplomatic crises were experienced with his in this process. Turkey's failure to develop its political relations with Israel has directly affected the educational and cultural relations between the two countries. In this study, educational and cultural relations between Turkey and Israel were examined in two different periods: from the establishment of the State of Israel till the end of the Cold War (1948-1990), and from the end of the Cold War to the early 2000s (1990-2000). Archival documents of Turkish newspapers; Cumhuriyet, Milliyet and Hürriyet have been used to make a document analysis as primary source and various books and other periodicals have been used as secondary source to make a historical analysis. Content analyses of these studies revealed that Turkey-Israel educational and cultural relations could develop to a limited extent thanks to the contributions of Turkish Jews from the establishment of Israel until the 1990s, and that education and cultural relations witnessed an extraordinary development in the 1990s after diplomatic representations between the two countries raised to the level of embassy.Türkiye-İsrail ilişkileri İsrail Devleti’nin kurulduğu 14 Mayıs 1948’den 1990’lı yılların başlarına kadar iki ülke arasında yaşanan diplomatik krizlere bağlı olarak gelişme imkânı bulamadı. Bu durum İsrail’in kuruluşunun ardından şiddetli bir hâl alan Arap-İsrail çatışmalarıyla yakından ilişkilidir. Arap devletlerinin olası tepkileri, Türkiye'nin İsrail ile ikili ilişkiler kurmasını engellediği gibi, bu süreçte Türkiye İsrail’le çeşitli diplomatik krizler de yaşandı. Türkiye’nin İsrail ile siyasi ilişkilerini geliştirememesi iki ülke arasındaki eğitim ve kültür ilişkilerini doğrudan etkiledi. Bu çalışmada Türkiye ve İsrail devletleri arasındaki eğitim ve kültür ilişkileri İsrail’in kuruluşundan Soğuk Savaşın sonuna kadar (1948-1990) ve Soğuk Savaşın bitiminden 2000 yıllarının başlarına kadar (1990-2000) olmak üzere iki başlık altında incelendi Araştırmada birincil kaynak olarak Türkiye’deki arşiv belgeleri, Cumhuriyet, Milliyet ve Hürriyet gazeteleri doküman incelemesi yapmak için kullanılırken, kitaplar ve diğer süreli yayınlar da ikincil kaynak olarak tarihsel analiz için kullanıldı. İçerik analizinin kullanıldığı araştırmanın sonucunda Türkiye-İsrail eğitim ve kültür ilişkilerinin İsrail’in kurulduğu tarihten 1990’lı yıllara kadar sınırlı düzeyde gelişebildiği, 1990’lı yıllarda ise iki ülke arasındaki diplomatik temsil seviyesinin büyükelçilik düzeyine çıkarılmasıyla birlikte eğitim ve kültür ilişkilerinin alışılmadık tarzda bir gelişim sürecine girdiği görüldü.