Trabzon Taşkın Müzesi’nin Eğitimsel Değeri: Öğretmen ve Müze Rehberi Gözünden Bir Değerlendirme

Abstract

Bu çalışmada Trabzon Taşkın Müzesi’nin eğitimsel değeri incelenmiştir. Temel nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmanın katılımcılarını; 10 sosyal bilgiler öğretmeni ve 2 müze rehberi oluşturmuştur. Veriler; öğretmenlerden yarı yapılandırılmış görüşmeyle toplanıp içerik analizi yöntemiyle, müze rehberlerinden açık uçlu sorularla toplanıp betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenler Türkiye’de afet eğitimini yeterli ve etkili bulmamış; rehberlerse güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerinin bulunduğunu belirtmiştir. Taşkın Müzesi’nin önemine yönelik öğretmenler etkileşimli ortam sunmasına, alışılmışın dışında olmasına, materyal zenginliğine; rehberlerse strateji geliştirmeye, tarihsel bakış açısı kazandırmasına, toplumsal hafıza oluşturmasına vurgu yapmıştır. Ayrıca öğretmenler, öğrendiklerini davranışa dönüştürme, eksik bilgileri tamamlama noktasında; rehberlerse eğitsel materyal kullanımı, geleceğe hazırlık noktasında müze ziyaretinin öğrencilerde afet farkındalığı sağladığını düşünmektedir. Bunun yanında öğretmenler mekânsal gelişim ve içerik gelişimi; rehberlerse işbirliği ve toplumsal katılım, ortak projeler yapma yoluyla müzedeki afet eğitiminin niteliğinin arttırılabileceğini düşünmektedir. Müzedeki etkinliklerin eğitimsel değeri hakkında öğretmenler sosyal hayata etkisine, akademik gelişime ve kişisel katkısına; rehberlerse duygusal tepkilere, deneyimleme isteğine dikkat çekmiştir.This study examines the educational value of the Trabzon Flood Museum. The study was conducted using a basic qualitative research design, and the participants consisted of 10 social studies teachers and 2 museum guides. Data were collected from teachers through semi-structured interviews and analyzed using content analysis, while data from museum guides were gathered through open-ended questions and analyzed using descriptive analysis. According to the findings of the study, teachers did not consider disaster education in Türkiye to be sufficient or effective, whereas museum guides stated that it has both strengths and aspects in need of improvement. Regarding the importance of the Flood Museum, teachers emphasized its interactive environment, its unconventional nature, and the richness of its materials, while museum guides highlighted its role in developing strategies, providing a historical perspective, and fostering collective memory. In addition, teachers believed that museum visits enhance students’ disaster awareness by enabling them to transform what they have learned into behavior and to compensate for missing knowledge, whereas museum guides emphasized the use of educational materials and preparation for the future. Furthermore, teachers suggested that the quality of disaster education at the museum could be improved through spatial and content development, while museum guides pointed to collaboration, social participation, and the development of joint projects. Concerning the educational value of the activities conducted at the museum, teachers drew attention to their impact on social life, academic development, and personal contribution, whereas museum guides emphasized emotional responses and the desire to experience learning firsthand.