Yerel Medyada Çalışan Gazetecilerin Haber Yapma Pratiklerinin İnsan Hakları Açısından Araştırılması: Trabzon Örneği

Abstract

Nowadays, media has a vital importance in relations between people and societies. People are faced with information about many subjects and people thanks to the media. The media, which conveys the developments from the country and the world to people in many different fields from politics to economy, from art to sports, also meets the need for people to receive news with the various information it provides. In the news texts conveyed by media organizations, the ownership structure of the institution, ideological understanding, media routines and professionalization levels are among the factors that are effective. This is similar in the local media as in the national media. In fact, the ideological and economic owner ship structures of the institution to which local media employees are affiliated are effective in the news production process. It is possible to see news texts that can set an example for the violation of basic human rights concepts in many ways such as the titles chosen in the news texts formed under the influence of local media organizations directly or indirectly, the images used, words etc. This situation generally emerges as discrimination in the media and problematic representation of different people or groups, and is closely related to the concept of rights-based journalism. When the studies on the relevant subject are examined, it has seen that there are generally studies on discrimination and representation problems, but there are a limited number of studies dealing with this issue from the perspective of local media members. Due to this deficiency in the relevant literature, it is important to examine the approaches of local media members to the concept of rights-based journalism in the news production process. In this study, it is aimed to examine the approaches of the members of local media in the news production process to the notion of rightsbased reporting. A quantitative research has been carried out in line with the purpose determined in the study and the approaches of local media members to the concept of rights-based journalism in the news production process have been investigated by using the survey technique. The sample of the study is consist of members of Trabzon local media. The survey technique has been used in the research. The data of the study has been analyzed by using SPSS package program. Keywords: Local Media, Human Rights, Rights-based Reporting, Survey ApplicationGünümüzde medya, insanlar ve toplumlar arası ilişkilerde hayati bir öneme sahiptir. İnsanlar medya sayesinde birçok konu ve kişi hakkında enformasyonla karşı karşıya kalmaktadır. Siyasetten ekonomiye, sanattan spora kadar birçok farklı alanda yurttan ve dünyadan gelişmeleri insanlara ileten medya, sağladığı çeşitli enformasyonlar ile insanların haber alma ihtiyacını da karşılamaktadır. Medya kuruluşlarının ilettiği haber metinlerinde ise genel olarak kurumun sahiplik yapısı, ideolojik anlayışı, medya rutinleri ve profesyonelleşme düzeyleri etkili olan faktörlerdendir. Ulusal medyada olduğu gibi yerel medyada da bu durum benzerlik göstermektedir. Öyle ki, yerel medya çalışanlarının bağlı olduğu kurumun ideolojik ve ekonomik sahiplik yapıları, haber üretim sürecinde etkili olmaktadır. Doğrudan veya dolaylı olarak yerel medya kuruluşlarının etkisi altında şekillendirilen haber metinlerinde seçilen başlıklar, kullanılan görseller, kelimeler vb. birçok yönden insan hakları temel kavramlarının ihlaline örnek oluşturabilecek haber metinlerini görmek mümkündür. Bu durum da genellikle medyada ayrımcılık ve farklı kişi veya grupların sorunlu temsili olarak ortaya çıkmaktadır ve hak odaklı habercilik kavramıyla yakından ilişkilidir. İlgili konuda yapılan çalışmalar incelendiğinde, genellikle ayrımcılık ve temsil sorununa ilişkin çalışmalar yapıldığı, fakat yerel medya mensuplarının bakış açısından bu konuyu ele alan çalışmaların sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. İlgili literatürdeki bu eksiklikten dolayı yerel medya mensuplarının haber üretim sürecinde hak odaklı habercilik kavramına yaklaşımlarının incelenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada yerel medya mensuplarının haber üretim sürecinde hak odaklı habercilik kavramına yaklaşımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada belirlenen amaç doğrultusunda nicel bir araştırma gerçekleştirilmiş ve anket tekniğinden faydalanılarak, yerel medya mensuplarının haber üretim sürecinde hak odaklı habercilik kavramına yaklaşımları araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini Trabzon yerel medyası mensupları oluşturmaktadır. Araştırmada anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın verileri PSSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yerel Medya, İnsan Hakları, Hak Odaklı Habercilik, Anket Uygulaması