Kick Boks Sporcularının Kişilik Özellikleri ile Saldırganlık Davranışları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliliğin Aracı Rolü

Abstract

This study aims to examine, within an academic framework, the impact of personality traits on aggressive behaviors among kickboxing athletes, as well as the mediating role of athletic self-efficacy in this relationship. The research sample consisted of 405 actively training kickboxing athletes from the province of Trabzon, selected through a simple random sampling method. Data were collected using the 'Five-Factor Personality Scale,' the 'Buss-Perry Aggression Questionnaire,' and the 'Athletic Self-Efficacy Scale.' The analyses were conducted with the SPSS 28 software package. Prior to statistical testing, skewness and kurtosis coefficients were examined, and since the values fell within the range of -1 to +1, the data were deemed normally distributed, which justified the use of parametric tests. Descriptive statistics, independent samples t-tests, and one-way analysis of variance (ANOVA) were employed for group comparisons, while Tukey's post-hoc test was applied to identify the source of significant differences. Pearson correlation analysis was used to determine the relationships between variables, and mediation analysis was conducted via the Process Macro extension to test the mediating role of self-efficacy in the relationship between personality traits and aggressive behaviors. The main finding of the study revealed that athletic self-efficacy plays a statistically significant partial mediating role in the link between personality traits and aggressive behaviors. Specifically, it was found that the effects of traits such as 'Agreeableness' and 'Neuroticism' on aggression were indirectly shaped through athletes' perceptions of self-efficacy. These results highlight that athletes' belief in their own competence (self-efficacy) functions as a critical mechanism in regulating aggression tendencies rooted in their personality.Bu çalışma, kick boks sporcularında kişilik özelliklerinin saldırganlık davranışları üzerindeki etkisini ve bu ilişkide sporcu öz yeterliğinin üstlendiği aracı rolü akademik bir çerçevede incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın örneklemini, Trabzon ilinde aktif olarak spor yapan, basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilmiş 405 kick boks sporcusu oluşturmaktadır. Araştırma veriler, 'Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği', 'Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği' ve 'Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 28 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizine geçilmeden önce, basıklık ve çarpıklık katsayıları incelenmiş ve değerlerin -1 ile +1 aralığında yer almasıyla verilerin normal dağılım sağladığı gözlenmiş bu bağlamda parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, gruplar arası karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış, anlamlı farklılıkların kaynağını belirlemek için ise Tukey post-hoc testine başvurulmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkileri saptamak amacıyla Pearson Korelasyon analizi, kişilik özellikleri ile saldırganlık davranışları arasındaki ilişkide öz yeterliğin aracı rollerini incelemek amacıyla ise Process Macro eklentisi kullanılarak aracı değişken analizi yapılmıştır. Çalışmanın temel bulgusu, sporcu öz yeterliğinin, kişilik özellikleri ile saldırganlık davranışları arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir kısmi aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Özellikle, 'Yumuşak Başlılık' ve 'Nörotiklik' gibi kişilik özelliklerinin saldırganlık üzerindeki etkilerinin, sporcunun öz yeterlilik algısı üzerinden dolaylı olarak şekillendiği saptanmıştır. Bu sonuç, sporcuların kendilerine olan inanç ve yetkinlik algılarının (öz yeterlilik), kişiliklerinden kaynaklanan saldırganlık eğilimlerini yönetmede kritik mekanizma olduğunu göstermektedir.