Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Kadın Bilim İnsanlarının Temsili

Abstract

Bilim insanları, çalışmaları ve yaşantıları ile birçok insana örnek olabilecek özeliklere sahip insanlardır. Eğitim sisteminin uzun yıllardır kullanılan ve en önemli araçlarından ders kitapları, rol model niteliğinde birçok bilim insanı barındırmaktadır. Bu sebeple ders kitapları öğrencilerin rol modellerini belirlemelerinde önemli bir etkendir. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan kadın bilim insanlarının temsil düzeyini ortaya koymaktır. Nitel yöntem esas alınarak hazırlanan bu araştırmada veriler doküman inceleme tekniği ile toplanmıştır. Bu araştırmada doküman olarak 2018–2019 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış ve okullarda okutulması için dağıtılmış ilkokul ve ortaokul sosyal bilgiler ders kitapları kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ders kitapları 10 Ekim 2018 ve 10 Şubat 2019 tarihleri arasında kitapların çevrim içi olarak yayımlandığı resmi internet sitesi üzerinden edinilmiş ve analiz edilerek çalışma için gerekli veriler toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ders kitaplarında yer alan bilim insanları isimlerinin büyük çoğunluğunun erkek olduğu, kadın bilim insanı isimlerinin az olmasının yanında detay verilmeden kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda sosyal bilgiler ders kitaplarında isimlerine yer verilebilecek bazı kadın bilim insanları önerilmiştir.Scientists are people who have the characteristics that can set an example for many people with their studies and lives. Textbooks, which have been used for many years and are one of the most important tools of the education system, contain many role models of scientists. For this reason, textbooks are an important factor in determining students’ role models. This study aims to reveal the representation level of female scientists in social studies textbooks. In the research prepared based on the qualitative method, the data were collected with the document analysis technique. In this research, primary and secondary school social studies textbooks approved by the Ministry of National Education in the 2018–2019 academic year and distributed to be taught in schools were used. The textbooks used in the research were obtained from the official website where the books were published online between October 10, 2018, and February 10, 2019, and the neces- sary data for the study were collected by analyzing them. The collected data were analyzed by content analysis. As a result of the research, it has been revealed that the majority of the names of scientists in the textbooks are male, and the names of female scientists are few and used without giving details. In line with these results, some female scientists whose names can be included in social studies textbooks have been suggested.