Öğretmen Adaylarının Bilgi Güvenliği Farkındalıkları: KAB Modeline Dayalı Bir Analiz

Abstract

Bilgi teknolojileri günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bilgi teknolojilerinin güvenli kullanımında en ufak bir zafiyet dahi bireyleri, kurumları ve hatta toplulukları zor durumlara maruz bırakabilmektedir. Bu nedenle bilgi güvenliğinin önemli bir basamağı olan güvenli internet kullanımı konusuna önem verilmeli ve temel eğitimin ilk aşamasından başlayarak toplumun tüm bireyleri- nin bilinçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmelidir. Bu bağlamda öğrencilerin bilgi güvenliği konusunda aydınlatılmasında öğretmenlere önemli görevler düşmektedir. Bu nedenle geleceğin öğretmenleri olacak öğretmen adaylarının bilgi güvenliği farkındalık düzeyleri önemlidir. Bu çalış- manın iki temel amacı vardır: Bunlar: (A) Bilgi-Tutum-Davranış (KAB) modeline dayalı bilgi güvenliği farkındalığı için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve (B) elde edilen veriler üzerinden öğret- men adaylarının bilgi güvenliği farkındalıklarını çeşitli boyutlarda incelemektir. Araştırma, çeşitli disiplinlerde eğitim gören 350 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak dört faktörlü 71 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin geliştirilmesinde benimsenen KAB modelini oluşturan bilgi, tutum ve davranış bileşenleri arasında pozitif yönde ilişkiler olduğu tespit edilmiş- tir. Hem erkek hem de kadın öğretmen adaylarının farkındalık düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Erkeklerin farkındalık puanlarının kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin diğer branşlarda öğrenim gören öğretmen adaylarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.Information technologies have become an integral element of everyday life. Even slight vulner- ability in the safe use of information technologies may expose individuals, institutions, and even communities to difficult situations. Therefore, the issue of safe Internet use, also referred to as information security, is considered important and it is thought that efforts should be initiated to raise awareness among all members of the society starting from the first stage of the basic educa- tion. In this context, for enlightenment of students about information security, teachers assume an important role. Therefore, the levels of information security awareness of pre-service teachers, who will be the teachers of the future, are important. This study has two main aims. These are (A) to develop a valid and reliable scale for information security awareness based on knowledge–attit ude–behavior model and (B) examine the information security awareness of pre-service teachers in terms of various variables. The study was carried out with 350 pre-service teachers majoring in a variety of disciplines. As a result, a scale consisting of 71 items with 4 factors was obtained. It was found that there were positive correlations between the components of knowledge, attitude, and behavior that constitute the knowledge–attitude–behavior model adopted in the development of the scale. It was noted that the awareness levels of both female and male pre-service teachers were medium. It was revealed that male’s awareness scores were significantly higher than females. Additionally, it was found that the awareness of pre-service IT teachers was higher than others.