6. Sınıf Düzeyinde Yapay Zekâ Destekli Üretilen Değer Temelli Dijital Öykülerin Siber Zorbalık ve Mağduriyet Farkındalığına Etkisi

Abstract

The aim of this study is to examine the effect of an artificial intelligence (AI)-supported digital storytelling process on the value-based social-emotional learning (SEL) skills and cyberbullying awareness levels of 6th-grade middle school students. The study was conducted using an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative phase, a one-group pretest–posttest quasi-experimental design was employed. Quantitative data were collected through the Social-Emotional Learning Skills Scale (SELSS), the Cyberbullying Scale (CBS), and the Core Values Internalization Inventory for Middle School Students. Qualitative data were obtained from student-created vignettes, semi-structured interviews, word association tests, and observation notes. During the eight-week implementation process, students developed digital stories addressing themes of cyberbullying and victimization. In this process, various AI tools such as ChatGPT, Adobe Firefly, Canva, and ElevenLabs were utilized. Quantitative findings revealed a statistically significant increase (p < .05) in students' posttest scores compared to pretest scores in social-emotional learning, core value internalization, and cyberbullying awareness levels. Qualitative findings supported that digital stories enhanced students' empathy, ethical awareness, collaboration, digital responsibility, and self-regulation skills. In conclusion, AI-supported digital storytelling was found to make a meaningful contribution to students' development of social-emotional learning skills and ethical awareness by supporting value-based learning. In this regard, the study introduces an innovative approach to the use of value-oriented digital stories in combating cyberbullying and to the integration of artificial intelligence in education.Bu araştırmanın amacı, yapay zekâ destekli dijital öyküleme sürecinin, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin değer temelli sosyal-duygusal öğrenme (SDÖ) becerileri ile siber zorbalık farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma, karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı karma desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda ön test–son test tek gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel veriler, Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği (SDÖBÖ), Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Ortaokul Öğrencilerinin Kök Değerleri İçselleştirme Envanteri aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler ise öğrencilerin oluşturduğu vignetteler, yarı yapılandırılmış görüşmeler, kelime çağrışım testi ve gözlem notları üzerinden elde edilmiştir. Sekiz haftalık uygulama sürecinde, öğrenciler siber zorbalık ve mağduriyet temalarını içeren dijital öyküler geliştirmiştir. Bu süreçte ChatGPT, Adobe Firefly, Canva, ElevenLabs gibi yapay zekâ araçları kullanılmıştır. Nicel bulgular, deney grubundaki öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme, kök değerleri içselleştirme ve siber zorbalık farkındalığı düzeylerinde son testte ön teste göre anlamlı düzeyde artış gösterdiğini ortaya koymuştur (p<.05). Nitel bulgular, dijital öykülerin öğrencilerde empati, etik farkındalık, iş birliği, dijital sorumluluk ve öz denetim becerilerini geliştirdiğini desteklemiştir. Sonuç olarak, yapay zekâ destekli dijital öykülerin, değer temelli öğrenmeyi destekleyerek öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve etik farkındalık gelişimine anlamlı katkı sunduğu belirlenmiştir. Bu yönüyle çalışma, siber zorbalıkla mücadelede değerler eğitimi temelli dijital öykülerin kullanımına ve eğitimde yapay zekâ entegrasyonuna yenilikçi bir yaklaşım kazandırmaktadır.