Müzik Öğretmen Adaylarının Üniversite Memnuniyet ve Okul ile Üniversiteye Yabancılaşma Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmen adaylarının üniversite memnuniyetleri ile okula (bölüme) ve üniversiteye yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkiyi farklı değişkenler aracılığıyla incelemektir. Çalışmanın yöntemi, nitel ve nicel veri toplama araçlarının bir arada kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde açıklayıcı sıralı desene göre planlanmıştır. Nicel bölümde, Türkiye Üniversitesi Memnuniyet Araştırması (TÜMA, 2024) verilerine göre, devlet üniversitelerinde öğrenim gören 501 müzik öğretmen adayı (328 kadın, 173 erkek) yer almıştır. Nitel bölümde ise memnuniyet düzeyi yüksek ve düşük olan ilk üç üniversiteden gönüllü olarak katılan 14 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel veriler betimsel istatistikler ve regresyon analizi aracılığıyla çözümlenirken, nitel veriler içerik analizi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Nicel bulgulara göre, öğretmen adaylarının üniversiteden memnuniyet düzeyi genel olarak orta seviyededir ve kadın öğretmen adaylarının memnuniyet puanları erkek öğretmen adaylarına göre anlamlı derecede daha yüksektir. Araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin okula (böllüme) ve üniversiteye yabancılaşma düzeyi düşük düzeydedir. Üniversiteden memnuniyet ile okula (bölüme) yabancılaşma arasındaki ilişkide, not ortalaması ve üniversiteden beklentilerin karşılanması değişkenlerinin etkisi büyük düzeydedir (f² ≥ 0,35). Nitel bulgular, öğretmen adaylarının sosyal etkinliklerin yetersizliği, sosyal alanların kısıtlılığı ve derslik ile bireysel çalışma alanlarının yetersizliğinden daha çok etkilendiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, müzik öğretmenliği programlarında sosyal ve sanatsal etkinliklerin artırılması, derslik ve bireysel çalışma alanlarının geliştirilmesi, öğrenci hizmetlerinin daha erişilebilir hâle getirilmesi ve öğrencilerin beklentilerinin düzenli olarak izlenmesine yönelik uygulamaların hayata geçirilmesinin üniversite memnuniyetini artırarak yabancılaşma düzeylerinin azaltılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.The aim of this study is to examine the relationship between music teacher candidates' university satisfaction and their levels of alienation toward their school (department) and university through various variables. The study was designed according to an explanatory sequential mixed-methods design, in which qualitative and quantitative data collection tools were employed together. The quantitative phase included 501 music teacher candidates (328 female and 173 male) studying at state universities, based on the data of the Turkish University Satisfaction Survey (TÜMA, 2024). In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 14 volunteer teacher candidates selected from the three universities with the highest and lowest levels of satisfaction. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and regression analyses, whereas qualitative data were examined through content analysis. The quantitative findings revealed that the participants' level of university satisfaction was generally moderate and that female teacher candidates had significantly higher satisfaction scores than their male counterparts. In addition, the levels of alienation toward both the school (department) and the university were found to be low. The variables of grade point average and fulfillment of expectations from the university demonstrated a large effect on the relationship between university satisfaction and school (department) alienation (f² ≥ .35). Qualitative findings indicated that teacher candidates were particularly affected by the insufficiency of social activities, the limited availability of social spaces, and the inadequacy of classrooms and individual study areas. Based on the findings of the study, it is suggested that increasing social and artistic activities within music teacher education programs, improving classrooms and individual study environments, enhancing the accessibility of student services, and regularly monitoring students' expectations may contribute to increasing university satisfaction and reducing levels of alienation.