Günümüz Gayrimenkul Mallarının Zekâtına Dair Görüşlerin Değerlendirilmesi

Abstract

Allah Resûlü’nün ifadesiyle İslâm’ın beş esasından biri olduğu tescillenen zekât, bir ibadet olmasının yanı sıra sosyal fonksiyonu da olan bir müessesedir. Fıkıh kitapları zekât konusunu ibadetler bahsinde ele almış; tanımını, şartlarını ve zekâta tabi malları belirlemek suretiyle genel bir çerçeve çizmiştir. Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde üretim ve ticaret anlayışı değişmiş, daha önce ele alınmayan mal türleri zekât bahsinde konuşulmaya ve tartışılmaya başlanmıştır. Tarihî süreçte ortaya çıkan bu yeni meselelere fıkıh bilginleri, zekâtın genel mantığından ve ilkelerinden hareketle çözüm bulmaya çalışmışlardır. Fakihlerin çözmek için karşı karşıya kaldıkları bu yeni meselelerden biri de gayrimenkuller ve bunların zekâta tabi olup olmadığı hususudur. Bu makalede günümüzde gayrimenkul malların zekâtına dair görüşler değerlendirilecektir. Makalede öncelikle İslâm hukukuna göre gayrimenkul kavramı ele alınmakta ve bu kapsama giren mallar belirlenmektedir. Daha sonra gayrimenkul malların elde bulundurulma sebepleri ve bir malın zekâta tabi olup olmadığını tayinde önemli bir unsur olan ticarîlik vasfı vurgulanmaktadır. Ayrıca zekât mükellefiyetiyle ilgili olumlu ve olumsuz görüşler değerlendirilmektedir. Son olarak sermayenin hesaba katılıp katılmamasına göre gayrimenkullerden verilmesi gereken zekât oranları belirlenmektedir.Zakāt, which is registered as one of Islam’s five basis expressed by the words of the Messenger of Allah, is a foundation with a social function as well as a worship. Fiqh books which addressed the zakāt in the section of worship (‘ibādāt), has drawn the general framework by defining its descriptions, conditions and the goods which subject to zakāt. In the process of transition from the agricultural society to the industrial society, the understanding of production and trade has changed, it has begun to be talked about and discussed in the zakāt of the types of goods that have not been handled before. Islamic jurists have tried to find solutions to these new issues that emerged in the historical process, based on the general logic and principles of zakāt. One of these new issues faced by the Islamic jurists to solve is real estate and whether they are subject to zakāt. In the article, first of all, the concept of real estate according to Islamic law is addressed and the goods to be included in this scope are specified. Then, the reasons for the possession of real estate properties and the commercial quality, which is an important factor in determining whether a property is subject to zakāt, is emphasized. After that, positive and negative opinions about taxpayers are evaluated. Finally, the zakāt rates are specified which has to be given from real estates according to whether capital is taken into account or not.