Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türk Hukuku Bağlamında Özgürlük ve Güvenlik Hakkının Sınırlandırılması

Abstract

The concept of human rights has been shaped within the framework of the understanding that all people are free and equal, and it is accepted that all people have some inherent rights. On the other hand, punishment was deemed necessary in order to prevent the deterioration of the social order and to ensure public peace. Protection measures are also one of the most sensitive issues to ensure this balance between social order and human rights. As a matter of fact, protection measures result in the restriction of fundamental rights and freedoms before the person has been conclusively proven to have committed a crime and without a definitive judgment about the person. The right to freedom and security, which is regulated in Article 5 of the European Convention on Human Rights, is also limited by the measures of arrest, detention, detention and judicial control regulated in the Criminal Procedure Law No. 5271. In this study, protection measures that limit personal freedom are handled by considering both domestic law regulations and international standards. While carrying out the study, besides the criticism of the legal regulations, the illegal practices of the legal regulations were discussed and the decisions of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights were benefited to a large extent. Keywords: The right of liberty and security, protection measures, Criminal Procedure Law, European Convention on Hümanist Rightsİnsan hakları kavramı tüm insanların özgür ve eşit olduğu anlayışı çerçevesinde şekillenmiş ve tüm insanların doğuştan birtakım haklara sahip olduğu kabul edilmiştir. Diğer taraftan toplumsal düzenin bozulmasını engellemek ve kamu barışını sağlamak adına cezalandırma gerekli görülmüştür. Koruma tedbirleri de toplumsal düzen ve insan hakları arasındaki bu dengenin sağlanmasında en hassas davranılması gereken konulardan biridir. Nitekim koruma tedbirleri, kişinin suç işlediği kesin olarak kanıtlanmadan ve kişi hakkında henüz kesin bir hüküm olmadan temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması sonucunu doğurmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5.maddesinde düzenlenen özgürlük ve güvenlik hakkı da, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen yakalama, gözaltı, tutuklama ve adli kontrol tedbirleri ile sınırlandırılmaktadır. Bu çalışmada kişilerin özgürlüğünü sınırlandıran koruma tedbirleri gerek iç hukuktaki düzenlemeler gerekse uluslararası standartlar gözetilerek ele alınmıştır. Çalışma yürütülürken kanuni düzenlemelerin eleştirisinin yanında hukuka uygun düzenlemelerin hukuka aykırı uygulamaları ele alınmış ve büyük ölçüde Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından yararlanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Özgürlük ve güvenlik hakkı, Koruma tedbirleri, Ceza Muhakemesi Kanunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi