Öz Şefkat Psikoeğitim Programının Ergenlerde Öz Şefkat ve Boyun Eğici Davranışlara Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Ergenlik dönemi, bireyin kimlik gelişiminin şekillendiği, yoğun duygusal değişimlerin yaşandığı ve sosyal ilişkilerin büyük önem kazandığı kritik bir süreçtir. Bu dönemde gençler, akademik baskılar, akran ilişkileri ve aile içi dinamikler gibi çeşitli zorluklarla karşılaşabilmektedir. Ergenlik döneminin sağlıklı geçirilmesi, bireyin ileriki yaşamı açısından oldukça önemlidir. Ancak, ergenlik dönemindeki bireylerde yaşamın erken dönemlerinde deneyimlenen yaşantılara bağlı olarak boyun eğici davranışlar gibi olumsuz tutumlar gelişebilmektedir. Öz şefkat, ergenlerin bu tür zorluklarla baş etmelerine yardımcı olan önemli bir beceridir. Bu nedenle, son yıllarda ergenlerin duygusal dayanıklılıklarını artırmak amacıyla öz şefkat eğitimleri yaygın bir şekilde uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ergenler için hazırlanan öz şefkat geliştirme programının, öz şefkat düzeyi ile boyun eğici davranışlar üzerindeki etkisini incelemektir. Bu araştırma, yarı deneysel desen kullanılarak tasarlanmış olup, pilot ve asıl uygulama olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Pilot ve asıl uygulamanın deney ve kontrol grupları eşit sayıda 16 kişiden oluşturulmuş ve uygulamalara toplam 64 kişi katılmıştır. Çalışmada, Kişisel Bilgi Formu, Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu (ÖŞÖ-KF) ve Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği (BEDÖ) kullanılmıştır. Pilot çalışmadan elde edilen veriler olumlu sonuçlar gösterdiği için asıl uygulama aşamasına geçilmiştir. Deney grubuna sekiz hafta süren öz şefkat psikoeğitim programı uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çalışmada, her iki gruba da ön test, son test ve izleme testleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, öz şefkat psikoeğitim programının ergenlerde öz şefkat düzeyini artırmada ve boyun eğici davranışları azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Müdahale programı sonrasında, deney grubundaki katılımcıların öz şefkat puanlarında anlamlı bir artış, boyun eğici davranış puanlarında ise belirgin bir azalma tespit edilmiştir. İzleme çalışması sonucu bu değişimlerin kalıcı olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın sonuçları, önceki çalışmaların bulgularıyla büyük ölçüde örtüşmektedir. Bu bağlamda, okullarda görev yapan psikolojik danışmanların öz şefkat müdahale programlarını uygulamaları önerilmektedir.Adolescence is a critical period in which the individual's identity development is shaped, intense emotional changes are experienced, and social relationships gain great importance. During this period, young people may encounter various difficulties such as academic pressures, peer relations, and family dynamics. Having a healthy adolescence is very important for the individual's future life. However, individuals in adolescence may develop negative attitudes such as submissive behaviors depending on the experiences met in the early periods of life. Self-compassion is an important skill that helps adolescents cope with such difficulties. Therefore, self-compassion trainings have been widely applied in recent years in order to increase the emotional resilience of adolescents. The aim of this study is to examine the effect of the self-compassion development program prepared for adolescents on the level of self-compassion and submissive behaviors. This research was formed using a quasi-experimental design and consists of two stages: pilot and main application. The experimental and control groups of pilot and main application were formed with an equal number of 16 people and a total of 64 people took part in the applications. Personal Information Form, Self-Compassion Scale Short Form (SSC-SF) and Submissive Behavior Scale (SBS) were used in the study. Since the data obtained from the pilot study showed positive results, the main application stage was started. While the eightweek self-compassion psychoeducation program was applied to the experimental group, no intervention was made to the control group. In the study, pre-test, post-test and follow-up tests were applied to both groups. The findings obtained show that the self-compassion psychoeducation program is effective in increasing the level of self-compassion in adolescents and reducing submissive behaviors. After the intervention program, a significant increase in the self-compassion scores of the participants in the experimental group and a significant decrease in their submissive behavior scores were detected. As a result of the follow-up study, it was seen that these changes were permanent. The results of this study largely coincide with the findings of previous studies. In this context, it is recommended that psychological counselors working in schools implement self-compassion intervention programs.