Duygusal Zeka, Psikolojik Kırılganlık ve Yaşam Doyumu İlişkisinde Kısa Semptomların Aracı Rolü

Abstract

It can be stated that life satisfaction is one of the main characteristics that individuals should have in order to attain happiness in life and to give meaning to their lives. There are many factors affecting life satisfaction, including a cognitive component of subjective wellbeing and an individual's cognitive judgments about her/his life. The main aim of this study is to examine the mediating role of short symptoms in the relationship between emotional intelligence, psychological vulnerability and life satisfaction of university students. In addition to this main purpose, the study aims to examine the relationship between research variables and various socio-demographic variables. This study was designed according to the quantitative research approach. Relational screening and causal comparison models were used in the study. The research group of this study consists of 673 participants studying in different departments of Trabzon University Fatih Faculty of Education in 2019-2020 academic year. The data of the study was collected by Personal Information Form, Original Form Schutte Emotional Intelligence Scale-33-Tr, Psychological Vulnerability Scale (PVS), Life Satisfaction Scale and Brief Symptom Inventory (BSI). Descriptive data analysis techniques and Pearson Moments Product Correlation Coefficient, Regression Analysis, Independent t test, ANOVA and Structural Equation Modeling (SEM) were used to analyze the data. According to the results obtained in the research, although psychological vulnerability has a significant relationship with life satisfaction, it does not explain life satisfaction in the final model. However, according to the model, psychological vulnerability indirectly explains life satisfaction based on short symptoms. It has also been found that psychological vulnerability significantly explains short symptoms. Another result in the model is that there is no significant relationship between psychological vulnerability and emotional intelligence. In addition, emotional intelligence directly explains life satisfaction and indirectly based on short symptoms in the tested model. According to the results of the correlation analysis, all variables were found to be significantly related to each other, except for the relationship between psychological vulnerability and emotional intelligence. According to the results of the analysis of demographic variables; It has been concluded that women's satisfaction with life is higher than men's however, psychological vulnerability, emotional intelligence and short symptoms do not differ in terms of gender. It was found that the life satisfaction scores of the participants who had previously received psychological support were lower, and their psychological vulnerability levels and short symptoms score averages were higher than those who did not receive psychological support. It was observed that some of the results obtained are in parallel with the literature, whereas some of them contradict with the previous research results. Keywords: Emotional Intelligence, Psychological Vulnerability, Short Symptoms, Life SatisfactionBireylerin hayatta mutluluğu yakalayabilmeleri ve yaşamlarına bir anlam kazandırabilmeleri için sahip olmaları gereken temel özelliklerin başında yaşam doyumunun geldiği ifade edilebilir. Öznel iyi oluşun bilişsel bir bileşeni ve bireyin yaşamına ilişkin bilişsel yargılarını içeren yaşam doyumunu etkileyen pek çok faktör sayılabilir. Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin duygusal zeka, psikolojik kırılganlık ve yaşam doyumu ilişkisinde kısa semptomların aracı rolünü incelemektir. Bu temel amacın yanı sıra araştırma değişkenlerinin çeşitli sosyo-demografik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi araştırmanın alt amacını oluşturmaktadır. Bu çalışma nicel araştırma yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Çalışmada ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modelleri kullanılmıştır. Bu çalışmanın araştırma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenim görmekte olan 673 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği-33-Tr, Psikolojik Kırılganlık Ölçeği (PKÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, tanımlayıcı veri analiz teknikleri ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Regresyon Analizi, Bağımsız t testi, ANOVA ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, psikolojik kırılganlık yaşam doyumunu ile anlamlı bir ilişkiye sahip olmasına rağmen final modelinde yaşam doyumunu açıklamamaktadır. Ancak modele göre psikolojik kırılganlık yaşam doyumunu kısa semptomlar üzerinden dolaylı olarak açıklamaktadır. Ayrıca psikolojik kırılganlığın kısa semptomları anlamlı bir şekilde açıkladığı bulunmuştur. Modelde elde edilen diğer bir sonuç psikolojik kırılganlık ile duygusal zeka arasında anlamlı bir ilişki bulunmamasıdır. Bunların yanı sıra modelde duygusal zeka yaşam doyumunu doğrudan ve kısa semptomlar üzerinden dolaylı olarak açıklamaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre araştırmada psikolojik kırılganlık ve duygusal zeka arasındaki ilişki dışında tüm değişkenler birbirleri ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Demografik değişkenlere ilişkin yapılan analizlerin sonuçlarında ise kadınların yaşam doyumunun erkeklerin yaşam doyumundan daha yüksek olduğu ancak psikolojik kırılganlık, duygusal zeka ve kısa semptomların cinsiyete göre anlamı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Daha önce psikolojik destek almış olan katılımcıların, psikolojik destek almamış olan katılımcılara göre yaşam doyumu puanlarının daha düşük, psikolojik kırılganlık düzeyleri ve kısa semptomlar puan ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçların bazılarının literatür ile paralellik gösterdiği, buna karşın bazılarının ise önceki araştırma sonuçlarıyla çeliştiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Psikolojik Kırılganlık, Kısa Semptomlar, Yaşam Doyumu