Babanın Aleksitimi Düzeyinin 3-6 Yaş Çocuklarının Duygu Düzenleme Becerileri Üzerindeki Etkisinde Baba Katılımının Aracı Rolü

Abstract

The aim of this study is to examine the mediating role of father involvement in the relationship between fathers' levels of alexithymia and the emotion regulation skills of children aged 3 to 6. In this research the relational screening model, a quantitative research method is used. The study group consisted of 919 fathers living in Trabzon during the 2024–2025 academic year who had children aged between 3 and 6 years. The data were collected using four measurement tools: the Personal Information Form, the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), the Father Involvement Scale, and the Emotion Regulation Scale. The collected data were analyzed through Structural Equation Modeling (SEM). The research findings revealed that as fathers' levels of alexithymia increased, there was a significant improvement in their children's emotion regulation skills. Furthermore, father involvement was found to play a significant mediating role in this relationship. In other words, children of fathers with high levels of alexithymia do not experience difficulties in emotion regulation due to the low level of father involvement. A significant negative relationship was also found between fathers' alexithymia levels and their involvement. These findings indicate that increased alexithymia in fathers negatively affects the level of their involvement. However, a significant negative relationship was found between father involvement and children's emotion regulation skills. This result suggests that a high quantitative level of father involvement is not always qualitatively supportive; emotionally inadequate, reactive, or inconsistent paternal interaction may negatively affect children's emotion regulation skills. In this context, the findings emphasize the importance of fathers establishing not only physical but also emotionally healthy bonds with their children for emotional development. The research demonstrates that father-focused interventions that support emotional awareness and involvement can provide important contributions to child development.Bu araştırmanın amacı, babaların aleksitimi düzeyleri ile 3-6 yaş aralığındaki çocukların duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkide baba katılımının aracı rolünü incelemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Trabzon'da yaşayan ve 3-6 yaş aralığında çocuğu olan 919 baba bu çalışmanın araştırma grubunu oluşturmaktadır. Bu araştırmanın verileri; Kişisel Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20), Baba Katılımı Ölçeği ve Duygu Düzenleme Ölçeği olmak üzere dört farklı ölçme aracı kullanılarak elde edilmiştir. Toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, babaların aleksitimi düzeyleri arttıkça çocuklarının duygu düzenleme becerilerinde anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, baba katılımının bu ilişki üzerinde anlamlı bir aracı rol oynadığı görülmüştür. Yani, aleksitimi düzeyi yüksek olan babaların çocukları, düşük düzeyde baba katılımı nedeniyle duygu düzenleme becerilerinde sorun yaşamamaktadırlar. Ayrıca babanın aleksitimi düzeyi ile baba katılımı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu bulgular, baba aleksitimi düzeyindeki artışın baba katılımı düzeyini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Ancak baba katılımı ile çocukların duygu düzenleme becerileri arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuç, niceliksel olarak yüksek düzeyde baba katılımının her zaman niteliksel olarak destekleyici olmadığına işaret etmekte; duygusal olarak yetersiz, tepkisel ya da tutarsız bir baba etkileşiminin, çocuğun duygu düzenleme becerilerini olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda elde edilen bulgular, çocukların duygusal gelişiminde babaların sadece fiziksel değil, duygusal olarak da sağlıklı bir bağ kurmalarının önemine işaret etmektedir. Araştırma, duygusal farkındalık ve katılımı destekleyici baba odaklı müdahalelerin çocuk gelişimi açısından önemli katkılar sağlayabileceğini göstermektedir.