Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Ticari Dışaçıklık İlişkisinin Ekonometrik Analizi

Abstract

In this study, the relationship between net foreign direct investment inflows and trade openness for Turkish economy in the period of 1980-2016 was investigated by Engle-Granger co-integration test and causality analysis based on error correction model. According to results of the co-integration analysis, it was found that the variables are co-integrated, in other words, the two variables have moved together in the long run. Besides, according to results of the causality analysis, it was found that there is a unidirectional causality relationship from trade openness to foreign direct investment. In this context, it can be argued that trade openness acts as a stimulant in terms of foreign direct investment inflows. The long-term financing, especially on economic deficits, is an indication that foreign direct investments are important for the developing countries’ economies. For this reason, it is expected that long-term capital inflows will accelerate as the trade openness level is increased in a qualitative wayBu çalışmada, 1980-2016 dönemi Türkiye ekonomisi için net doğrudan yabancıyatırım girişleri ve ticari dışa açıklık arasındaki ilişki Engle-Granger eşbütünleşmetesti ve hata düzeltme modeline dayalı nedensellik analiziyle araştırılmıştır. Yapılaneşbütünleşme analizi sonucunda, değişkenlerin eşbütünleşik olduğu tespit edilmiş,başka bir ifadeyle iki değişkenin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucunavarılmıştır. Nedensellik analizi sonucunda ise, ticari dışa açıklıktan doğrudan yabancı yatırım değişkenine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu tespitedilmiştir. Bu bağlamda ticari dışa açıklığın doğrudan yabancı yatırım girişleriaçısından bir uyarıcı niteliği taşıdığı söylenebilecektir. Özellikle ekonomik açıklarüzerindeki finansman niteliğinin uzun vadeli olması doğrudan yabancı yatırımlarıngelişmekte olan ülke ekonomileri açısından önem arz ettiğinin göstergesidir. Bunedenle ticari dışa açıklık derecesinin nitelikli bir şekilde arttırılması ile beraberuzun vadeli sermaye girişlerinin hız kazanması beklenebilecektir.