Kyoto Protokolü Kapsamında CO2 Emisyonu ve Türkiye Üzerine Bir Olasılık Tahmini

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de 1980-2014 döneminde gerçekleşen CO2 emisyonu miktarlarını Kyoto Protokolü kapsamında öngörülen düzey değerleri çerçevesinde değerlendirerek emisyon miktarı üzerinde etkili olan değişkenlerin olasılık etkilerinin belirlenmesi amacını taşımaktadır. Değerlendirmeye alınan değişkenler doğrudan yabancı yatırımlar, dış ticaret ve gelen turist sayısından oluşmaktadır. Odak noktası Kyoto Protokolü kapsamında makul kabul edilen CO2 emisyonu miktarlarının Türkiye’deki durumu olan çalışmada, öngörülen eşik değerin altında kalınan ve bu düzeyin aşıldığı yıllar olmak üzere kategorilendirilen bağımlı kukla değişken kullanılması tercih edilmiştir. Bu çerçevede, ilgili eşik düzeyin altında kalınan yıllar karbon emisyonu için makul kabul edilmekte ve ülke için olumlu değerlendirilmektedir. Değişkenlere ait marjinal etki hesaplamaları cebirsel olarak yapılmış ve ilgili değişkenlerin karbon emisyonu için öngörülen eşik değerin altında kalma ihtimali üzerindeki olasılık etkisi araştırılmıştır. Analizden elde edilen bulgulara göre, doğrudan yabancı yatırım/GSYİH ve dış ticaret/GSYİH oranlarında meydana gelen azalmaların, ülkeye gelen turist sayısında gözlemlenen artışların ise CO2 emisyonunun eşik değerin altında kalma olasılığını arttırdığı belirlenmiştir. Söz konusu tespitler, eşik değeri aşan CO2 emisyonunda gözlenen artışlar üzerinde etkili olabilecek değişkenlerin irdelenmesi açısından son derece önem arz etmektedir. Zira sürdürülebilir ekolojik denge için pek çok adım atılması gerekliliği küresel anlamda kabul edilmiş olmakla birlikte öngörülen tedbirlere karşı olan duyarlılık düzeyi ülkelere göre farklılık göstermektedir.The study aims to determine the possible effects of the variables affecting theamount of emissions by evaluating the actual level of CO2 emissions observed inthe period of 1980-2014 in accordance with the values of the anticipated levelwithin the Kyoto Protocol. The variables included in the evaluation consist offoreign direct investments, foreign trade and the number of tourists visiting. Inthe study which focuses on the accepted amount of CO2 emissions within theKyoto Protocol, it was preferred to use the dependent dummy variablecategorized as the years when the values below the predetermined threshold wereobtained and the years when this value was exceeded in Turkey. In this context,the years when the values below the relevant threshold were obtained areconsidered reasonable for carbon emission and regarded as positive for thecountry. Marginal effect calculations were algebraically made and the probabilityeffect on the prediction that the related variables would be below the thresholdvalue anticipated for the carbon emission was searched. According to the findingsobtained from the analysis, it was determined that the decreases in foreign directinvestment / GDP and foreign trade / GDP ratios and the increases observed inthe number of tourists visiting the country increased the probability of CO2emission being below the threshold. These determinations are very important interms of examining the variables that may affect the observed increases in CO2emissions exceeding the threshold because the necessity of many steps for asustainable ecological balance has been accepted globally, but the level ofsensitivity to the anticipated measures varies among countries.