Zihinsel Yetersizliği Olan Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Geliştirilen Başarı Merdiveni Okuma Programının (BAMOP) Akıcı Okuma Becerilerine Etkisi

Abstract

Okuma, akademik başarının ön koşulu olduğu gibi bireyin sosyalleşmesi açısından da büyük önem taşıyan bir beceridir. Bu çalışmanın amacı, hafif düzey zihinsel yetersizliği (HDZY) olan ortaokul öğrencilerinin akıcı okuma becerileri üzerinde Başarı Merdiveni Okuma Programının (BAMOP'un) etkisini belirlemektir. Çalışmada HDZY tanılı ortaokul öğrencilerinin; bir dakikada doğru okunan sözcük sayısı ve doğru okuma yüzdesi incelenmiştir. Bu araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında akıcı okuma stratejilerinin bir arada kullanıldığı BAMOP tasarlanarak uygulama yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında Gümüşhane Merkez ilçesinde bir ortaokulda eğitim gören HDZY tanılı üç öğrenciden oluşmaktadır. Programın öğrenciler üzerindeki netliğini değerlendirmek ve saha aşamasında doğabilecek riskleri öngörmek amacıyla, HDZY tanısı bulunan iki ortaokul öğrencisi ile deneme uygulaması tamamlanmıştır. Araştırma süresince toplanan üç temel veri türü (etkililik, güvenirlik, sosyal geçerlik) arasından sosyal geçerlik boyutu, öğrenci geri bildirimlerine dayalı olarak şekillendirilmiştir. Verilerin değerlendirme safhasında ise görsel analiz metodu esas alınmıştır. Araştırma bulguları, tüm öğrencilerin bir dakikada doğru okudukları sözcük sayısı ve doğru okuma yüzdesinde artış olduğunu ortaya koymuştur. Uygulamanın tamamlanmasının ardından bir, üç ve beş hafta sonra yapılan izleme oturumlarında, katılımcıların bazı oturumlarda son yoklama düzeyindeki performanslarını koruyabildikleri, bazı oturumlarda ise bu düzeyi sürdüremedikleri belirlenmiştir. Bununla birlikte, izleme oturumlarında öğrencilerin başlangıç düzeyine kıyasla daha yüksek bir performans sergiledikleri görülmüştür. Haftanın üç günü öğrencilerle sistemli ve planlı çalışmaların yapılmasının; akıcı okuma stratejilerinin bir arada kullanılmasının BAMOP'un başarıya ulaşmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Çalışma bulgularının zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin okuma çalışmalarında öğretmen ve aileler için yol gösterici olduğu düşünülmektedir.Reading is a fundamental prerequisite for academic success and also plays a crucial role in individuals' socialization. The aim of this study is to determine the effect of the Achievement Ladder Reading Program (BAMOP) on the fluent reading skills of middle school students with mild intellectual disabilities (MID). In the study, the number of words read correctly per minute and the percentage of reading accuracy of middle school students diagnosed with MID were examined. A multiple probe design across participants, one of the single-subject research methods, was employed. Within the scope of the research, BAMOP—integrating multiple fluent reading strategies—was designed and implemented. The study sample consisted of three middle school students with MID attending a public middle school in the central district of Gümüşhane during the 2024–2025 academic year. In order to assess the clarity of the program for students and to anticipate potential risks during field implementation, a pilot application was completed with two middle school students diagnosed with MID. Among the three primary types of data collected throughout the study (effectiveness, reliability, and social validity), the social validity dimension was shaped based on student feedback. Visual analysis was used for data evaluation. The findings revealed increases in both the number of words read correctly per minute and reading accuracy percentages for all students. Follow-up sessions conducted one, three, and five weeks after the completion of the intervention indicated that while participants were able to maintain their posttest performance levels in some sessions, they were unable to sustain this level in others. Nevertheless, students demonstrated higher performance during follow-up sessions compared to baseline levels. It is considered that conducting systematic and planned instruction three days a week and implementing fluent reading strategies in combination contributed to the success of BAMOP. The findings are believed to provide guidance for teachers and families in reading instruction for students with intellectual disabilities.