STEM-TPAB Öz-Yeterlik Bileşenleri Arasındaki İlişkiler: Türkiye Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi Yaklaşımı

Abstract

21. yüzyılda eğitimi ilerletmek için kullanılabilecek etkili pedagojik yollardan biri olarak bütünleşik STEM (b-STEM) eğitimi öne çıkmaktadır. Ancak STEM uygulamalarında, bileşenlerden bir ya da birkaçının ihmal edildiği ve öğretmenlerin özellikle teknoloji temelli tasarım gerçekleştirme konusunda eksiklikler yaşadığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının Teknoloji Pedagoji ve Alan Bilgisi (TPAB) kuramsal çerçevesinde STEM öz-yeterlik bileşenleri arasındaki yordayıcı ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışmaya 386 öğretmen adayı katılmıştır. Veriler, STEM-TPAB öz-yeterlik ölçeği ile toplanmış ve yapısal eşitlik modellemesiyle analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının b-STEM öz-yeterlik düzeylerinin; Teknoloji Pedagoji Mühendislik Bilgisi (TPMüB), Teknoloji Pedagoji Fen Bilgisi (TPFB) ve Teknoloji Pedagoji Matematik Bilgisi (TPMB) öz-yeterlikleri tarafından anlamlı şekilde yordandığını ortaya koymuştur. b-STEM öz-yeterliğinin en güçlü yordayıcısı TPMüB öz-yeterliğidir. TPMB öz-yeterliğinin ise dolaylı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının TPFB ve TPMB öz-yeterlikleri, TPMüB öz-yeterliğini, bu üç bileşen ise b-STEM öz-yeterliğini pozitif yönde ve güçlü bir biçimde yordamaktadır. Bu nedenle, öğretmen adaylarına b-STEM deneyimleri kazandırılırken, TPMüB, TPFB ve TPMB öz-yeterliklerini geliştirmeye yönelik deneyimlerin de eğitim sürecine dahil edilmesi önem arz etmektedir.In the 21st century, integrated STEM (iSTEM) education stands out as one of the effective pedagogical approaches to advancing educational outcomes. However, in practice, one or more components of STEM are often neglected, and teachers frequently encounter challenges - particularly in implementing technology-based design. This study aims to examine the predictive relationships among STEM self-efficacy components of pre-service teachers within the theoretical framework of Technology Pedagogy and Content Knowledge (TPACK). A total of 386 pre-service teachers participated in the study. Data was collected with the STEM-TPACK self-efficacy scale and analyzed through structural equation modeling. The findings revealed that pre-service teachers' iSTEM self-efficacy levels were significantly predicted by their self-efficacy in Technology Pedagogy Engineering Knowledge (TPEK), Technology Pedagogy Science Knowledge (TPSK) and Technology Pedagogy Mathematics Knowledge (TPMK) self-efficacy. Among these, TPEK self-efficacy was identified as the strongest predictor of iSTEM self-efficacy, while TPMK self-efficacy exhibited an indirect effect. As a result, TPSK and TPMB self-efficacy positively and strongly predicted TPEK self-efficacy, and all three components positively and strongly predicted iSTEM self-efficacy. These results highlight the importance of integrating experiences that enhance TPEK, TPSK, and TPMK self-efficacy into teacher education programs to effectively foster iSTEM competencies.