TPİKE-Ç: Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği Çocuk Formunun Türkçe Uyarlaması ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Abstract

This study aimed to adapt the Basic Psychological Needs Satisfaction and Frustration Scale-Child (BPNSFS-C) (van der Kaap-Deeder et al., 2015), which examines the satisfaction and frustration of autonomy, relatedness, and competence. The sample consisted of 357 students (206 girls, 150 boys, Age M = 11.59, SD = 1.13) in the 5th, 6th, and 7th grades. The participants answered BPNSF-C, Rosenberg Self Esteem Scale and During the Past Week. In this direction, validity and reliability analyses of the scale were carried out, and its psychometric properties were examined. Confirmatory factor analysis, Pearson correlation analyses, MANOVA, and internal consistency tests were used to analyze the data. As a result of confirmatory factor analyses and internal consistency analyses, the six-factor structure was preserved, but it was decided to remove Item 19 from the scale due to its low factor loading. Criterion validity findings showed that higher levels of frustration were negatively correlated with self-esteem and positively correlated with depressive symptoms. Similarly, higher leves of satisfaction were negatively correlated with depressive symptoms and positively correlated with self-esteem. In summary, it was decided that the adapted scale was valid and reliable and an important measurement tool for the child sample in Turkey.Bu çalışmada Temel Psikolojik İhtiyaçlar Kuramı çerçevesinde özerklik, ilişkisellik ve yeterlik ihtiyaçlarının doyumunu ve engellenmesini inceleyen ‘Temel Psikolojik İhtiyaçların Karşılanması ve Engellenmesi Ölçeği Çocuk Formu’nun (van der Kaap-Deeder ve ark., 2015) Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 5., 6. ve 7. sınıfa devam eden 357 öğrenci (206 kız, 150 erkek) oluşturmuştur (Ort. = 11.59; S = 1.13). Katılımcılar Temel Psikolojik İhtiyaçların Karşılanması ve Engellenmesi Ölçeği-Çocuk Formu, Depresif Belirtiler Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği’ni cevaplandırmışlardır. Bu doğrultuda ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilerek psikometrik özellikleri incelenmiştir. Verilerin analiz edilmesinde doğrulayıcı faktör analizi, Pearson korelasyon katsayıları analizi, MANOVA ve iç tutarlılık testleri kullanılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ve iç tutarlılık analizleri sonucunda 19. Maddenin faktör yükünün düşük olması sebebiyle ölçekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Elde edilen son modelde gözlemlenen uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir seviyede olduğu görülmüştür. Ölçüt geçerliği bulguları, alanyazın ile tutarlı sonuçlar sergilemiş ve engellenme boyutlarının benlik saygısı ile negatif, depresif semptomlar ile pozitif korelasyon gösterdiğine işaret etmiştir. Benzer şekilde ölçekte ihtiyaçların doyumu alt boyutlarının da benlik saygısı ile pozitif, depresif semptomlar ile negatif korelasyon gösterdiği görülmüştür. Bulgular sonucunda uyarlanan ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğuna karar verilmiş ve Türkiye’de çocuk örneklemi için önemli bir ölçüm aracı alana kazandırılmıştır.