9. Sınıf Öğrencilerinin Adaptasyon Kavramına Yönelik Bilişsel Yapıları ve Metaforik Algıları

Abstract

Adaptasyon kavramı evrim kavramını anlamanın temelini oluşturmaktadır. Evrim kavramının anlaşılabilmesi için adaptasyon kavramı öğrenciler için anlamlı hale gelmelidir. Bu nedenle öğrencilerin adaptasyon kavramını zihinlerinde nasıl anlamlandırdığını tespit etmek oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı 9. Sınıf öğrencilerinin adaptasyon anahtar kavramına yönelik bilişsel yapılarının ve metaforik algılarının incelenmesidir. Bu bağlamda çalışma nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama yöntemi çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma grubunu Trabzon ilinde 9. sınıfta öğrenim gören 109 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kelime İlişkilendirme Testi (KİT), çizme-yazma tekniği ve metaforlar kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analizden faydalanılmıştır. KİT sonuçlarına göre en fazla tekrar eden uyum kelimesi 86 kez tekrar edilmiş ve bu kesme noktasında başka bir cevap kelime üretilmemiştir. Bunun yanı sıra, öğrencilerin çizimlerinden elde edilen bulgular KİT’ten elde edilen bulgularla paralellik göstermektedir. Ayrıca öğrenciler adaptasyon kavramını “uyum” metaforundan sonra en çok “bukalemun” metaforu ile açıklamışlardır. Çoğu öğrencinin bilişsel yapısında adaptasyona ait örneklerin yer almaması zayıf bilişsel yapıya sahip oldukları şeklinde yorumlanmıştır. Araştırma sonuçları dikkate alındığında ders kitaplarında öğrencilerin bilişsel yapılarını destekleyecek şekilde, farklı bağlamlar içerisinde adaptasyon kavramına yer verilmesi önerilmektedir.Understanding the concept of evolution requires understanding the concept of adaptation. Students need to have a meaningful understanding of adaptation before they can comprehend the concept of evolution. Determining how students perceive the concept of adaptation in their minds is crucial for this reason. The purpose of this study is to investigate 9th grade students' cognitive structures and metaphorical perceptions of the main concept of adaptation. The survey method, one of the quantitative research techniques, was used to conduct the study. The study group is composed of 109 high school students in Trabzon who are participated in the 9th grade. Metaphors, the drawing-writing technique, and the word association test (WAT) were used to obtain data. The gathered data were analyzed using descriptive analysis. According to the WAT's findings, the concept harmony was used 86 times in total, and at this point, no further response words were created. Additionally, the conclusions derived from the students' drawings exhibit parallelism with the WAT results. After the metaphor of "harmony," students frequently used the metaphor of the "chameleon" to convey the concept of adaptation. The majority of students' cognitive structures were seen to be poor because they lacked instances of adaptation. In light of the study's conclusions, it is recommended that, in order to enhance students' cognitive structures, the concept of adaptation in various contexts be incorporated in textbooks.