Taklit Ürün Satın Alma Tutum ve Davranışları: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma

Abstract

Taklitçilik, taklit ürünlerin ve kullanımı her ne kadar dünyadaki en eski oluşumlardan biri olsa da günümüze kadar uzanan süreçte taklitçilik faaliyetleri her geçen gün daha da artmaktadır. Taklitçilik faaliyetleri sonucunda hükümetler, orijinal ürün üreticileri ve tüketiciler zarar görmektedir. Orijinal ürünlere erişimi olmayan pek çok tüketici gibi genç tüketiciler de taklit ürün kullanmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışma, üniversite öğrencilerinin taklit ürünlere yönelik tutum ve satın alma niyetlerini açıklayan bireysel ve sosyal faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada materyalizm, kolektivizm, büyük markalara ilişkin genel tutum, sübjektif normlar, sosyal risk algısı, fiyat duyarlılığı, ürün türü, kanal tercihi ve tüketici motivasyonları gibi değişkenlerin etkileri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, Trabzon Üniversitesi'nde öğrenim gören 714 öğrenciye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiş; verilerin normallik varsayımı sağlanamadığından Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H testi gibi parametrik olmayan testlerle birlikte güvenilirlik ve geçerlilik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, genç tüketicilerin taklit ürünlere ilişkin tutum ve davranışlarının sadece ekonomik nedenlerle değil, aynı zamanda sosyal onay, grup normları ve kişisel değerlerle de şekillendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, tüketici davranışlarını anlamaya yönelik teorik katkılar sunarken, taklit ürünlerle mücadelede politika geliştiricilere yönelik pratik öneriler de içermektedir.Although counterfeiting and the use of counterfeit products are among the oldest phenomena in the world, counterfeiting activities have continued to increase steadily over time. As a result of these activities, governments, original product manufacturers, and consumers suffer various losses. Like many consumers who lack access to genuine products, young consumers also tend to use counterfeit goods. In this context, the present study aims to examine the individual and social factors that explain university students' attitudes and purchase intentions toward counterfeit products. The research adopts a holistic approach, considering the effects of variables such as materialism, collectivism, general attitudes toward well-known brands, subjective norms, perceived social risk, price sensitivity, product type, channel preference, and consumer motivations. A quantitative research design was employed, and data were collected through a survey administered to 714 students enrolled at Trabzon University. The data were analyzed using the SPSS software; due to the violation of the normality assumption, non-parametric tests such as the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests were applied, along with reliability and validity analyses. The findings reveal that young consumers' attitudes and behaviors toward counterfeit products are shaped not only by economic reasons but also by social approval, group norms, and personal values. While the study offers theoretical contributions to the understanding of consumer behavior, it also presents practical recommendations for policymakers aiming to combat counterfeiting.