Üniversite Öğrencilerinde Dijital Stres, Dijital Tükenmişlik ve Başa Çıkma

Abstract

Dijitalleşmenin yaşamın tüm alanlarına hızla yayılmasıyla birlikte bireylerin maruz kaldığı dijital talepler, sürekli çevrim içi olma baskısı ve yoğun bildirim akışı giderek artmaktadır. Bu durum, bireylerin dijital stres ve dijital tükenmişlik düzeylerinin yükselmesine yol açmakta ve psikolojik iyi oluş üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır Dijital stres, duygusal yıpranma, motivasyon kaybı ve bilişsel yüklenme gibi tükenmişlik belirtileriyle birlikte ele alınmakta; ancak bireylerin sahip oldukları başa çıkma becerileri bu sürecin sonuçlarını önemli ölçüde şekillendirebilmektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen bu çalışmanın temel amacı, bireylerin dijital stres düzeyleri, dijital tükenmişlikleri ve başa çıkma becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmada, dijital stresin tükenmişlik üzerindeki yordayıcı rolü ile başa çıkma becerilerinin bu ilişki bağlamındaki katkısı, regresyon analizleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. İlişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanan bu çalışmanın araştırma grubu uygun örnekleme tekniği ile seçilmiştir (N=338, Kadın=223, Erkek=115). Katılımcılara çevrimiçi ortamda Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Dijital Stres Ölçeği, Dijital Tükenmişlik Ölçeği ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formu (BÇSÖ-KF) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi için SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Bu veriler üzerinde tanımlayıcı analizler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Çoklu Regresyon Analizi, Bağımsız t testi ve ANOVA teknikleri ile analiz edilmiştir. Ortaya çıkan bulgular, dijital stres düzeyi ile dijital tükenmişlik puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Keza dijital stres ile yadsıma ve davranışsal olarak ilgiyi kesme değişkenlerinin dijital tükenmeyi anlamlı düzeyde açıkladığı tespit edilmiştir. Bunun yanında dijital stres, dijital tükenmişlik ve başa çıkma başa çıkma ölçeklerinin bazı boyutlarında kadın ve erkek öğrencilerin puanları arasında anlamlı bazı farklılıklara rastlanmıştır. Bu puanlarda sınıf düzeyine bağlı olarak da bazı anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bu araştırma, dijitalleşme sürecinin psikolojik sonuçlarını çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alarak dijital stres, tükenmişlik ve başa çıkma becerileri arasındaki etkileşimi açıklamaktadır. Elde edilen sonuçlar, özellikle eğitim ortamlarında dijital stres yönetimine, dijital farkındalık programlarının geliştirilmesine ve öğrencilerin psikolojik dayanıklılığını destekleyici uygulamalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Dijital Stres, Dijital tükenmişlik, Başa Çıkma, Üniversite ÖğrencileriWith the rapid spread of digitalization into all areas of life, individuals are increasingly exposed to digital demands, constant online presence pressure, and intensive notification flows. This situation leads to an increase in digital stress and digital burnout levels and creates negative effects on psychological well-being. Digital stress is often addressed together with burnout symptoms such as emotional exhaustion, loss of motivation, and cognitive overload; however, individuals' coping skills can significantly shape the outcomes of this process. Accordingly, the main purpose of this study is to examine the relationships between individuals' levels of digital stress, digital burnout, and coping skills. In this context, the predictive role of digital stress on burnout and the contribution of coping skills within this relationship were evaluated through regression analyses. Designed in accordance with the correlational research model, the study sample was selected using convenience sampling (N = 338; Female = 223, Male = 115). Data were collected online using the Personal Information Form, the Multidimensional Digital Stress Scale, the Digital Burnout Scale, and the Brief Form of the Coping Styles Scale (CSS-BF). SPSS 26.0 statistical software was used for data analysis. Descriptive statistics, Pearson product–moment correlation, multiple regression analysis, independent samples t-test, and ANOVA were conducted. The findings revealed a significant positive relationship between digital stress levels and digital burnout scores. In addition, digital stress, denial, and behavioral disengagement were found to significantly predict digital burnout. Furthermore, significant differences were identified between female and male students in some dimensions of digital stress, digital burnout, and coping styles. Significant differences were also observed across class levels for certain variables. Overall, this study addresses the psychological consequences of the digitalization process from a multidimensional perspective and explains the interaction between digital stress, burnout, and coping skills. The results highlight the need for digital stress management, the development of digital awareness programs, and the implementation of practices that support students' psychological resilience, particularly in educational settings. Keywords: Digital Stress, Digital Burnout, Coping, University Students