Yaratıcı Düşünmeyi Konu Alan Ulusal Çalışmalara Yönelik Betimsel İçerik Analizi

Abstract

Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında ULAKBİM’de taranan ulusal dergilerde yaratıcı düşünme ile ilgili yayınlanmış araştırmaların amaç, araştırma grubu, araştırma modeli, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve sonuçları bakımından sınıflandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 38 çalışma incelenmiştir. Elde edilen bulgular, farklı yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlayan çalışmaların çoğunlukta olduğunu, sıklıkla araştırmalarda deneysel yöntemin kullanıldığını ve çalışmaların çoğunun öğretmen adaylarıyla gerçekleştirildiğini, öğretmenlerle gerçekleştirilen çalışmaların sayısının az olduğunu göstermektedir. Çalışmalardan elde edilen sonuçlar probleme dayalı öğrenme yaklaşımı, yaratıcı düşünme etkinlikleri, portföy geliştirme, yaratıcı düşünme temelli fen laboratuvarı uygulamaları gibi yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme becerilerinin gelişiminde etkili olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda incelenen çalışmaların sonuçlarına bakıldığında yaratıcı düşünmenin bireyler tarafından yeterince iyi anlaşılmadığı ortaya koyulmuş ve öğretmenlerin yaratıcılığı geliştirmede hangi yöntemlerin kullanılabileceği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan yola çıkıldığında ve yaratıcı düşünmenin öneminin günümüz dünyasında gittikçe arttığı düşünüldüğünde bu alanda daha fazla çalışma yapılması önerilebilir.This study aims to classify the research about creative thinking published in national journals listed in the ULAKBIM database between 2000-2020 in terms of their purpose, research group, research model, data collection tool, data analysis methods and results. For this purpose, 38 studies were examined. The findings showed that the majority of studies aiming to reveal the effect of different methods and techniques on creative thinking, experimental method is frequently used in the studies, and most of the studies are carried out with preservice teachers, and there are few studies conducted with teachers. The results obtained from the studies showed that methods and techniques such as problem-based learning approach, creative thinking activities, portfolio development, and creative thinking-based science laboratory applications are effective in the development of creative thinking skills. Furthermore, examination of the results of the studies revealed that creative thinking is not understood well enough by individuals, and teachers do not have enough knowledge about the methods that can be used to develop creativity. Considering both the few numbers of studies conducted with teachers and increasing importance of creative thinking, it is suggested that more studies should be carried out with teachers.