Öz Düzenleme Becerisi ve Problemli Akıllı Telefon Kullanımında Sosyotelizm (Phubbing)'in Aracı Rolü

Abstract

The main purpose of this study is; The aim of this study is to examine the mediating role of sociotelism behaviors in the relationship between problematic smartphone use and self-regulation skills. The data of this research; It was obtained from students studying in 5 different high schools in Ağrı city center in the 2023-2024 academic year. The age of the research group, which consists of a total of 499 people (girls = 256, boys = 243), varies between 13-18. Self-Regulation Scale for Adolescents, General Phubbing Scale, Problematic Smartphone Use and Preliminary Psychometric Properties Scale and Student Information Form were used to collect data. Descriptive data analysis techniques and structural equation model (SEM) were used in the data analysis process. The research results showed that self-regulation skill significantly predicted both problematic smartphone use and phubbing behaviors, and phubbing behavior significantly explained problematic smartphone use. Additionally, it was determined that self-regulation skill had a significant indirect effect on problematic smartphone use, mediated by phubbing. In our research findings; It was observed that there was a negative and significant relationship between self-regulation and phubbing. Phubbing significantly damages social relations, and is not only a behavior that adolescents engage in among themselves, but also causes deterioration in their family, environment and emotional relationships. In this regard, the Caplan model is critical in understanding how self-regulation skills can affect problematic internet use and, accordingly, phubbing behavior. has been shown to have a role.Bu çalışmanın temel amacı; problemli akıllı telefon kullanımı ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkide sosyotelizm davranışlarının aracı rolünün incelenmesidir. Bu araştırmanın verileri; 2023-2024 Eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezindeki 5 farklı lisede öğrenim gören öğrencilerden elde edilmiştir. Toplam 499(kız= 256, erkek=243) kişiden oluşan araştırma grubunun yaşları 13-18 arasında değişmektedir. Verilerin toplanmasında Ergenler için Öz Düzenleme Ölçeği, Genel Phubbing Ölçeği, Problemli Akıllı Telefon Kullanımı ve Ön Psikometrik Özellikleri Ölçeği ve Öğrenci Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde tanımlayıcı veri analizi teknikleri ve yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları; öz düzenleme becerisinin hem problemli akıllı telefon kullanımı hem de sosyotelizm davranışlarını anlamlı yordadığını, sosyotelizm davranışının ise problemli akıllı telefon kullanımını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmüştür. Ayrıca öz-düzenleme becerisinin, problemli akıllı telefon kullanımı üzerinde sosyotelizm aracılığıyla gerçekleşen anlamlı bir dolaylı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularımızda; öz düzenleme ile sosyotelizm arasında negatif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Sosyotelizmin, sosyal ilişkileri önemli ölçüde zedelediği, ergenlerin yalnızca kendi aralarında yaptıkları bir davranış olmakla kalmayıp aile, çevre, duygusal ilişkilerinin de bozulmasına yol açtığı, bu bakımdan Caplan modelinin, öz düzenleme becerilerinin problemli internet kullanımını ve buna bağlı olarak sosyotelizm davranışını nasıl etkileyebileceğini anlamada kritik bir role sahip olduğu görülmüştür.