Sorun Odaklı Çocuk Kitaplarının Okur-Tepki Teorisine Göre İncelenmesi: “Sadako” Örneği

Abstract

The main purpose of this research, which is designed to uncover how child readers respond to challenging/difficult subjects and to observe their interaction with the text, is to reveal middle school students' reactions to problem-oriented children's books. In line with this aim, 44 secondary school students selected from a public school in Sivas with easily accessible sampling method constitute the study group of the research. The research was conducted in accordance with the qualitative research design of a case study. In the study, interactive reading sessions were conducted using Eleanor Coerr's book "Sadako and the Thousand Paper Cranes," and then students' opinions about the book were collected through a questionnaire. The questionnaire includes a total of 6 questions designed to measure reader responses, consisting of 4 questions adapted into Turkish by Ulusoy (2016) based on Hancock's (2008) framework, and 2 additional questions added by the researcher. Content analysis method was used for data analysis, and the obtained data were presented in the form of tables. The research revealed that students provided 113 text-centered and 110 reader-centered responses. It was observed that students gave personal responses to the events in the book they read, expressed their emotions and thoughts, felt a desire to engage with the story's events, were able to identify the main idea, understood the characters, and established a sense of empathy with them. Almost all of the students expressed that they liked the book and would recommend it to their friends. However, 30 students mentioned that they felt uncomfortable with problematic topics such as death, war, and illness in the book, and they expressed that they became very sad when they empathized with the heroes in the book.Çocuk okurların problemli/zor konulara nasıl tepki vereceğini ortaya çıkarmak ve onun metinle olan etkileşimini görmek için tasarlanan bu araştırmanın temel amacı ortaokul öğrencilerinin sorun odaklı çocuk kitaplarına yönelik tepkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan çalışmada Sivas’ta bir devlet okulundan kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen 44 ortaokul öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma modellerinden durum çalışmasına uygun olarak yürütülmüştür. Çalışmada ilk önce Eleanor Coerr’in “Sadako ve Kâğıttan Bin Turna Kuşu” isimli kitabı kullanılarak etkileşimli okuma çalışmaları yapılmış, daha sonra öğrencilerin kitapla ilgili görüşleri bir form aracılığıyla toplanmıştır. Formda Hancock (2008) tarafından belirlenen Ulusoy (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan 4 soru ve araştırmacı tarafından eklenen 2 soru olmak üzere okur tepkilerini ölçmeye yönelik toplam 6 adet soru yer almaktadır. Veri analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler tablolar hâlinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda öğrencilerin 113 metin merkezli, 110 okur merkezli cevap verdiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin okudukları kitaptaki olaylara kişisel tepkiler verdikleri, duygu ve düşüncelerini aktarabildikleri, hikâyedeki olaylara katılma isteği duydukları, ana fikri tespit edebildikleri, karakterleri anladıkları, onlarla özdeşim kurdukları görülmüştür. Öğrencilerin tamamına yakını kitabı beğendiğini ve arkadaşlarına tavsiye edeceğini ifade etmiştir. Buna rağmen 30 öğrenci kitaptaki ölüm, savaş, hastalık gibi problemli konulardan rahatsızlık duyduklarını, kitaptaki kahramanlarla empati kurduklarında çok üzüldüklerini belirtmişlerdir.