Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Meslek Seçimi ve Meslek Kurulumunda Toplumsal Cinsiyetin Rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği meslek seçimi ve meslek kurulumunda toplumsal cinsiyetin rolünü incelemektir. Çalışma, Gümüşhane Üniversitesi spor bilimleri fakültesinde genelindeki farklı bölümlerde ve ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta öğrenim gören 525 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada, toplumsal cinsiyet rolleri, meslek seçimine etkisi ve meslek öncesi öğretmen kimliği algıları arasındaki ilişkiler belirlenmeye çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak Eşitlikçi ve Geleneksel Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ölçeği, Meslek Seçiminde Toplumsal Cinsiyetin Rolü Ölçeği ve Meslek Öncesi Öğretmen Kimliği Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimleyici istatistikler, t-testi, ANOVA, Tukey Testi ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, cinsiyet değişkeninin katılımcıların toplumsal cinsiyet rolleri algıları ve meslek seçimine ilişkin tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğunu ortaya koymuştur. Kadın öğrencilerin eşitlikçi toplumsal cinsiyet rollerini daha yüksek düzeyde benimsediği, erkek öğrencilerin ise geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine daha yatkın olduğu bulunmuştur. Ayrıca, toplumsal cinsiyetin meslek seçiminde etkili olduğu, özellikle kadın öğrencilerin toplumsal cinsiyet kalıplarına rağmen öğretmenlik mesleğini tercih etme motivasyonlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Meslek öncesi öğretmen kimliği boyutlarında da cinsiyet farklılıkları gözlenmiş; kadın öğrencilerin öğretmen kimliği gelişiminde kendilerini daha yeterli hissettikleri, erkek öğrencilerin ise mesleğe yönelik güven düzeylerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği alanında toplumsal cinsiyetin meslek tercihi ve kimlik gelişimindeki etkilerini anlamak açısından önemli ipuçları sağlamaktadır. Araştırmanın sonuçları, toplumsal cinsiyet duyarlılığına sahip eğitim politikaları ve mesleki destek programlarının geliştirilmesi gerekliliğine dikkat çekmektedir.This study aims to examine the role of gender in the career choice and professional identity formation of physical education and sports teachers. The study was conducted with 525 students from various departments and levels (2nd, 3rd, and 4th grades) at the Faculty of Sport Sciences, Gümüşhane University. The study sought to explore the relationships between gender roles, the influence of gender on career choice, and pre-service teacher identity perceptions. Data were collected using the Egalitarian and Traditional Gender Roles Scale, the Gender Role in Career Choice Scale, and the Pre-Service Teacher Identity Scale. The data were analyzed using descriptive statistics, t-tests, ANOVA, Tukey Test and correlation analyses. The findings revealed that gender significantly influenced participants' perceptions of gender roles and attitudes toward career choice. Female students were found to adopt egalitarian gender roles at higher levels, while male students were more inclined toward traditional gender roles. Moreover, gender was found to have an impact on career choice, with female students showing a strong motivation to pursue teaching despite prevailing gender stereotypes. Differences in pre-service teacher identity dimensions were also observed, indicating that female students felt more competent in their identity as future teachers, whereas male students demonstrated different levels of confidence regarding the profession. These findings provide valuable insights into the influence of gender in career choice and professional identity development within the field of physical education and sports teaching. The study underscores the need for gender-sensitive education policies and support programs to foster a more inclusive approach in the development of teacher identities in this field.